«ТМД елдері бойынша білім жүйесін дамытудың халықаралық қоры» қоғамдық қоры «Бекітемін» ТМД елдері бойынша білім жүйесін дамытудың халықаралық қоры Президенті __________________Жумабеков У.Э. «Қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлерінің және әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру: инновациялар және шығармашылық» тақырыбындағы біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы Астана 2026 МАЗМҰНЫ 1. Жалпы ережелер 2. Глоссарий 3. Бағдарлама тақырыбы 4. Бағдарламаның мақсаты, міндеттері және күтілетін нәтижелері 5. Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны 6. Оқу процесін ұйымдастыру 7. Бағдарламаны оқу-әдістемелік қамтамасыз ету 8. Оқу нәтижелерін бағалау 9. Курстан кейінгі қолдау 10. Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі 1. Жалпы ережелер «Қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлерінің және әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру: инновациялар және шығармашылық» тақырыбындағы біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) кәсіби құзыреттіліктерді жетілдіруге, білім беру және әдістемелік қызметтің сапасын арттыруға, сондай-ақ мамандардың заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық тәсілдерді қолдануға дайындығын дамытуға бағытталған. Мақсатты топ: Бағдарлама қосымша білім берудің әртүрлі бейіндік бағыттарында жұмыс істейтін педагог қызметкерлерге, сондай-ақ қосымша білім беру ұйымдарының әдіскерлері мен басшыларына арналған. Мақсатты аудиторияның ерекшелігі тыңдаушылардың функционалдық рөлдеріне қарай кәсіби тапшылықтарын, құзыреттіліктерін және практикаға бағдарланған оқу нәтижелерін саралау арқылы ескеріледі. Курстық оқытудың ұзақтығы 80 академиялық сағатты құрайды. Оқыту курсы қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі. Бағдарламаны әзірлеудің нормативтік негізі Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы, Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары (балалардың жас және білім алу қажеттіліктерімен сабақтас талаптар бөлігінде), Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығымен бекітілген Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, тиісті үлгідегі және түрдегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары, ал балалар музыка мектептері, балалар көркемөнер мектептері және балалар өнер мектептері үшін – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 29 желтоқсандағы № 543 бұйрығымен бекітілген Үлгілік оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламалары (қолданыстағы редакцияда) болып табылады. Аталған құжаттар қосымша білім беру ұйымының тиісті түріне және тыңдаушы қызметінің бейіндік бағытына қарай ескеріледі. Бағдарламаның өзектілігі Бағдарлама Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың басым бағыттарына, балаларға қосымша білім берудің сапасын арттыруға, педагог қызметкерлердің кәсіби құзыреттіліктерін дамытуға, сондай-ақ цифрландыру, STEM/STEAM, жобалық және зерттеушілік оқыту салаларындағы заманауи әлемдік үрдістерге бағытталған. 1. Қосымша білім беру жүйесін мемлекеттік білім беру саясатының басым бағыттарының бірі ретінде дамыту Қазақстан Республикасында сапалы білім берудің қолжетімділігін қамтамасыз етуге, балалардың зияткерлік, шығармашылық, дене және тұлғалық әлеуетін дамытуға, олардың жеке қабілеттерін қолдауға және кәсіби бағдарлауға бағытталған қосымша білім беруді дамыту бойынша жүйелі шаралар жүзеге асырылуда. Қосымша білім беру жүйесін жаңғырту шеңберінде ғылыми-техникалық, көркемдік-эстетикалық, спорттық, зияткерлік және шығармашылық бағыттар дамып, жаңа ұйымдастырушылық және цифрлық тәсілдер енгізілуде. Осы жағдайларда білім беру және әдістемелік қызметтің сапасын, сондай-ақ білім беру процесін тиімді басқаруды қамтамасыз ететін қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлеріне, әдіскерлеріне және басшыларына қойылатын кәсіби құзыреттілік талаптары артып келеді. 2. Қосымша білім беру педагогтерінің анықталған кәсіби қажеттіліктері Қосымша білім беру педагогтерінің кәсіби қажеттіліктерін диагностикалау нәтижелері заманауи педагогикалық технологияларға, әдістемелік қызметке, цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектке, психологиялық-педагогикалық құзыреттіліктерге, сондай-ақ нормативтік-құқықтық білімдерге сұраныстың жоғары екенін көрсетті. Анықталған қажеттіліктер балаларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін, білім беру процесінің сапасына қойылатын заманауи талаптарды және білім беру саласындағы мемлекеттік саясаттың басым бағыттарын ескере отырып, қосымша білім берудің әртүрлі бейіндік бағыттары педагогтерінің кәсіби құзыреттіліктерін жаңарту қажеттілігін айқындайды. 3. Қазіргі заманғы әлемдік үрдістердің қосымша білім беруді дамытуға ықпалы Қазіргі заманғы қосымша білім беру цифрлық трансформация және жаңа білім беру тәсілдерін енгізу жағдайында дамып келеді. Негізгі әлемдік үрдістерге оқытуды дербестендіру, цифрлық білім беру ресурстары мен жасанды интеллектіні пайдалану, STEM және STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды дамыту, икемді дағдыларды (soft skills) қалыптастыру, креативті ойлауды дамыту және білім алушылардың жеке қажеттіліктеріне бағдарланған білім беру ортасын құру жатады. Бұл үрдістер қосымша білім беру педагогтерінен кәсіби білімдерін үнемі жаңартып отыруды, оқытудың заманауи әдістері мен технологияларын меңгеруді, білім беру қызметін жобалау дағдыларын дамытуды және цифрлық құралдарды тиімді пайдалануды талап етеді; әдіскерлерден – педагогтерге әдістемелік қолдауды, білім беру бағдарламалары мен әдістемелік материалдарға сараптама жүргізу және оларды талдау қызметін жетілдіруді; басшылардан – басқару тәсілдерін, жоспарлау, мониторинг жүргізу және қосымша білім беру ұйымы қызметінің сапасын қамтамасыз ету тетіктерін жетілдіруді талап етеді. Осылайша, Қазақстан Республикасының мемлекеттік басымдықтарының, қосымша білім беру педагогтерінің анықталған кәсіби қажеттіліктерінің және қазіргі заманғы әлемдік білім беру үрдістерінің үйлесуі Бағдарламаның өзектілігін және қосымша білім беру ұйымдарының педагогтері, әдіскерлері мен басшыларының біліктілігін жүйелі түрде арттыру қажеттілігін айқындайды. Бағдарлама қосымша білім беру педагогтерінің кәсіби, әдістемелік, цифрлық, психологиялық-педагогикалық және нормативтік-құқықтық құзыреттіліктерін, әдіскерлердің әдістемелік және талдамалық құзыреттіліктерін, сондай-ақ балаларға қосымша білім беру жүйесінде кәсіби қызметті тиімді жүзеге асыру үшін қажетті басшылардың басқарушылық және ұйымдастырушылық құзыреттіліктерін жетілдіруге бағытталған. 2. Глоссарий Глоссарийге Бағдарлама мазмұнында тікелей қолданылатын негізгі терминдер енгізілген. Берілген анықтамалар ұғымдарды біркелкі түсінуді және оларды оқыту процесінде әрі тыңдаушылардың кәсіби қызметінде бірмәнді қолдануды қамтамасыз етеді. Жасанды интеллект (ЖИ) – компьютерлік жүйелерге адамның зияткерлік қабілеттерін қажет ететін міндеттерді, соның ішінде ақпаратты талдауды, деректерді тануды, ұсынымдар қалыптастыруды және жаңа мазмұн жасауды орындауға мүмкіндік беретін технологиялар жиынтығы. Инновациялық қызмет – білім беру процесінің тиімділігін арттыру үшін жаңа немесе жетілдірілген тәсілдерді, әдістерді, технологиялар мен құралдарды әзірлеуге, енгізуге және қолдануға бағытталған қызмет. Инновациялық педагогикалық технологиялар – білім беру процесінің сапасын арттыруға және білім алушылардың құзыреттіліктерін дамытуға ықпал ететін оқыту мен тәрбиелеудің заманауи әдістері, нысандары мен құралдарының жиынтығы. Цифрлық білім беру ресурстары – білім беру процесін ұйымдастыру, сүйемелдеу және оның тиімділігін арттыру үшін пайдаланылатын электрондық материалдар, сервистер, платформалар, қосымшалар және басқа да цифрлық құралдар. Педагогтің цифрлық құзыреттілігі – педагогтің кәсіби қызметінде цифрлық технологиялар мен ресурстарды тиімді, қауіпсіз және жауапты түрде пайдалана алу қабілеті. Қосымша білім беру – білім алушылардың білім алу қажеттіліктерін қанағаттандыруға, олардың қабілеттерін, қызығушылықтарын, шығармашылық және зияткерлік әлеуетін дамытуға бағытталған білім беру түрі. Қосымша білім беру ұйымы – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қосымша білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметін жүзеге асыратын ұйым. Педагог – тиісті бейін бойынша педагогикалық немесе өзге де кәсіптік білімі бар және білім алушыларды оқыту мен тәрбиелеу, білім беру қызметін ұйымдастыру және (немесе) әдістемелік қамтамасыз ету жөніндегі кәсіби қызметті жүзеге асыратын тұлға. Әдістемелік қызмет – білім беру процесінің мазмұнын, әдістерін, нысандары мен құралдарын жетілдіруге, педагогтердің кәсіби шеберлігін арттыруға және озық педагогикалық тәжірибені таратуға бағытталған қызмет. Қосымша білім беру ұйымындағы әдістемелік жұмыс – педагогтердің кәсіби құзыреттілігін арттыруға, білім беру процесін жетілдіруге, кәсіби қызметті әдістемелік сүйемелдеуге және тиімді педагогикалық тәжірибені енгізуге бағытталған іс-шаралар жүйесі. Кәсіби құзыреттілік – маманның кәсіби міндеттерді тиімді орындауына мүмкіндік беретін білім, білік, дағды және кәсіби маңызды қасиеттер жиынтығы. Құзыреттілік – маманның кәсіби және практикалық міндеттерді тиімді шешу үшін білімін, білігі мен дағдыларын қолдану қабілеті. Құзырет – белгілі бір қызметті жүзеге асыру үшін маманның біліміне, білігіне, дағдылары мен кәсіби қасиеттеріне қойылатын талаптар жиынтығы. Білім берудегі басқару – білім беру процесін және білім беру қатынастарына қатысушылардың қызметін ұйымдастыруға, үйлестіруге және дамытуға бағытталған мақсатты қызмет. Білім берудегі менеджмент – ресурстарды тиімді пайдалануға, білім беру процесіне қатысушылардың өзара іс-қимылын ұйымдастыруға және қойылған мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған білім беру ұйымын басқару жүйесі. Білім беру ұйымындағы көшбасшылық – басшының немесе білім беру процесінің басқа да қатысушысының ұжымға оң ықпал ету, өзара іс-қимылды ұйымдастыру және ортақ мақсаттарға қол жеткізу үшін қатысушыларды ынталандыру қабілеті. Командалық жұмыс – рөлдерді бөлуге, өзара іс-қимылға, өзара жауапкершілікке және ортақ мақсатқа қол жеткізуге негізделген білім беру процесіне қатысушылардың бірлескен қызметі. Жобалық қызмет – белгілі бір проблеманы шешуге немесе қойылған мақсатқа қол жеткізуге бағытталған, жобаны жоспарлауды, іске асыруды және оның нәтижелерін ұсынуды қамтитын қызмет. Зерттеушілік қызмет – мәселені зерделеуге, ақпаратты жинау мен талдауға, қорытындыларды тұжырымдауға және жаңа немесе нақтыланған білім алуға бағытталған қызмет. Шығармашылық қызмет – жаңа идеялар, өнімдер мен міндеттерді шешу тәсілдерін жасауға және білім алушылардың жеке қабілеттерін көрсетуге бағытталған қызмет. Креативті ойлау – жаңа идеялар ұсыну, стандарттан тыс шешімдер табу және проблемаларды шешудің әртүрлі тәсілдерін қолдану қабілеті. Тұлғаға бағдарланған оқыту – әрбір білім алушының жеке ерекшеліктерін, қажеттіліктерін, қызығушылықтары мен мүмкіндіктерін ескеретін білім беру процесін ұйымдастыру тәсілі. Оқытуды дербестендіру – әрбір білім алушының жеке білім беру мақсаттарын, қажеттіліктерін, мүмкіндіктері мен оқу қарқынын ескере отырып, білім беру процесін ұйымдастыру. STEM тәсілі – практикалық және зерттеушілік міндеттерді шешу үшін жаратылыстану ғылымдарын, технологияларды, инженерияны және математиканы біріктіретін пәнаралық оқыту тәсілі. STEAM тәсілі – өнер мен шығармашылық қызметті қамту арқылы STEM тәсілін кеңейтуге негізделген, кешенді, шығармашылық және пәнаралық ойлауды дамытуға бағытталған тәсіл. Икемді дағдылар (soft skills) – қарым-қатынас жасауға, ынтымақтастыққа, сыни және шығармашылық ойлауға, өзін-өзі ұйымдастыруға, эмоционалдық интеллектке және проблемаларды шешуге байланысты әмбебап дағдылар. Білім берудің цифрлық трансформациясы – цифрлық технологияларды қолдану негізінде білім беру процестерін, әдістері мен қызмет модельдерін жүйелі түрде өзгерту. Педагогтің кәсіби дамуы – педагогтің кәсіби білімдерін, дағдыларын, құзыреттіліктерін және тұлғалық-кәсіби қасиеттерін үздіксіз жетілдіру процесі. Үздіксіз кәсіби білім беру – маманның кәсіби қызметі барысында кәсіби білімдерін, дағдылары мен құзыреттіліктерін үнемі жаңарту және дамыту процесі. Басқарушылық құзыреттілік – басшының ұйым қызметін тиімді жоспарлау, ұйымдастыру, үйлестіру және бақылау, сондай-ақ негізделген басқарушылық шешімдер қабылдау қабілеті. Психологиялық-педагогикалық құзыреттілік – педагогтің білім алушылардың жас, жеке және психологиялық ерекшеліктерін ескеріп, оқыту, тәрбиелеу және өзара іс-қимылдың тиісті әдістерін қолдану қабілеті. Білім беру ортасы – білім алушылардың оқуын, тәрбиеленуін, дамуын және әлеуметтенуін қамтамасыз ететін жағдайлардың, ресурстардың, қарым-қатынастар мен мүмкіндіктердің жиынтығы. Әдістемелік сүйемелдеу – педагогтерге кәсіби қызметін жетілдіруге және білім беру процесінің сапасын арттыруға бағытталған кәсіби көмек пен қолдау көрсету жүйесі. Білім беру ортасындағы жанжал – білім беру процесіне қатысушылардың қарама-қайшы мүдделерінің, мақсаттарының, көзқарастарының немесе ұстанымдарының сындарлы шешуді қажет ететін қақтығысы. Моббинг – ұжымның бір топ мүшесінің немесе жекелеген мүшелерінің бір адамға жүйелі түрде психологиялық қысым көрсетуі немесе оны қудалауы; ол қорлау, оқшаулау, жағымсыз ақпарат тарату және психологиялық ықпал етудің басқа да нысандары арқылы көрінеді. Буллинг – өзін тиімді қорғай алмайтын басқа адамға зиян келтіруге, оны қорлауға немесе қорқытуға бағытталған, жүйелі түрде қайталанатын физикалық, психологиялық немесе өзге сипаттағы әрекеттер. Педагогтің нормативтік-құқықтық құзыреттілігі – кәсіби қызмет пен білім беру процесін реттейтін нормативтік құқықтық актілерді және өзге де реттеуші құжаттарды қолдана алу қабілеті. 3. Бағдарлама тақырыбы Бағдарламаның жаңашылдық деңгейі мынадай факторлармен айқындалады: 1. Бағдарламаның кешенді және пәнаралық сипаты. Бағдарлама қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби дамуының нормативтік-құқықтық, басқарушылық, психологиялық-педагогикалық, кәсіби-әдістемелік, цифрлық, инновациялық және практикаға бағдарланған бағыттарын біріктіреді. 2. Қосымша білім беруді дамытудың заманауи үрдістерін ескеру. Бағдарламада заманауи педагогикалық және инновациялық технологиялар, жасанды интеллект құралдары, шығармашылық және жобалық оқыту әдістері, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті ұйымдастырудың заманауи тәсілдері, құндылыққа бағдарланған тәрбие және қауіпсіз білім беру ортасын құру мәселелері қарастырылады. Балаларға қосымша білім берудің бейіндік бағытына сәйкес STEM/STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды қолдануға ерекше назар аударылады. 3. Практикаға бағдарланған бағыттылығы. Бағдарлама теориялық білімді меңгерумен ғана шектелмей, оларды кәсіби қызметте практикалық тұрғыдан қолдануға бағытталған. Бағдарламада кәсіби тұрғыдан маңызды проблемалық жағдайларды шешу, Кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалау, жобаларды әзірлеу және таныстыру қарастырылған. 4. Қосымша білім беру жүйесі мамандарының кәсіби дамуына бағдарлануы. Бағдарламаның мазмұны білім беру процесінің сапасын арттыру және қосымша білім беру жүйесіндегі қызметті тиімді ұйымдастыру үшін мамандардың заманауи басқарушылық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік және цифрлық құралдарды қолдану қабілетін дамытуға бағытталған. Атап айтқанда, Бағдарламада келесі заманауи және инновациялық тәсілдер қолданылады: • тыңдаушылардың білім беру процесіне белсенді қатысуын қамтамасыз ететін заманауи педагогикалық және инновациялық технологияларды пайдалану; • кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдары мен цифрлық ресурстарды қолдану; • кәсіби құзыреттіліктерді дамыту құралы ретінде шығармашылық және жобалық оқытуды пайдалану; • нақты кәсіби міндеттерді шешуге бағытталған практикаға бағдарланған тапсырмаларды қолдану; • кәсіби өзін-өзі бағалау, өзін-өзі дамыту және өзін-өзі жетілдіру дағдыларын дамыту; • кәсіби тәжірибе алмасуға және коммуникативтік құзыреттіліктерді дамытуға бағытталған жұмыстың жеке және ұжымдық нысандарын үйлестіру. Бағдарламаның жаңашылдығы қосымша білім беру ұйымдары мамандарының кәсіби дамуына арналған бірыңғай бағдарламаға заманауи басқарушылық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік, цифрлық, инновациялық және практикаға бағдарланған тәсілдерді жүйелі түрде біріктірумен сипатталады. Бағдарлама кешенді пәнаралық бағыттылыққа ие және балаларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін ескере отырып, нормативтік-құқықтық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік, цифрлық және практикаға бағдарланған компоненттерді біріктіреді. Аналогтардың болуын талдау біліктілікті арттыру жүйесінде басқару, әдістемелік қызмет, психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу, цифрлық технологиялар және қосымша білім беруді ұйымдастыру мәселелері бойынша бағдарламалар мен жекелеген курстар бар екенін көрсетеді. Осы Бағдарламаның ерекшелігі – аталған бағыттарды педагог қызметкердің, әдіскердің және басшының функционалдық рөлдері бойынша мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралай отырып, сондай-ақ қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлері мен бағыттарының ерекшеліктерін ескере отырып, біртұтас курс шеңберінде кешенді біріктіру. 4. Бағдарламаның мақсаты, міндеттері және күтілетін нәтижелері Бағдарламаның мақсаты: Қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлері мен бағыттарының ерекшеліктерін, білім алушылардың жеке қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін, сондай-ақ заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық тәсілдерді ескере отырып, білім беру, әдістемелік және басқарушылық қызметті тиімді ұйымдастыруға қажетті қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру. Бағдарламаның міндеттері: 1. Тыңдаушылардың қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлерінің қызметін нормативтік-құқықтық реттеу, басқару және ұйымдастырудың заманауи тәсілдері саласындағы білімдерін кеңейту. 2. Қосымша білім берудің ерекшелігін, тыңдаушылардың кәсіби рөлдерін, сондай-ақ білім алушылардың жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, психологиялық-педагогикалық және кәсіби-әдістемелік құзыреттіліктерін жетілдіру. 3. Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен жеке қажеттіліктерін ескере отырып, сабақтарды, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті жоспарлау және ұйымдастыру дағдыларын дамыту. 4. Білім беру және әдістемелік қызметте жасанды интеллект құралдарын қоса алғанда, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды қолдану дағдыларын жетілдіру. 5. Білім алушылардың шығармашылық және жобалық қызметін ұйымдастыру, дамытушы, қауіпсіз және құндылыққа бағдарланған білім беру ортасын құру дағдыларын қалыптастыру. 6. Тыңдаушының функционалдық рөлін ескере отырып, кәсіби рефлексия, өзін-өзі бағалау және өзін-өзі дамыту, сондай-ақ әдістемелік сүйемелдеу және кәсіби қиындықтарды шешу дағдыларын дамыту. 7. Тыңдаушының функционалдық рөлін ескере отырып, қосымша білім беру бағдарламалары мен материалдарын әзірлеу, талдау және әдістемелік сүйемелдеу, білім беру процесінің сапасына мониторинг және педагогикалық тәжірибені жинақтау дағдыларын жетілдіру. 8. Қосымша білім беру ұйымы қызметін жоспарлау, ұйымдастыру, мониторингтеу және оның сапасын қамтамасыз ету, сондай-ақ педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын ұйымдастыру саласында басшылардың басқарушылық құзыреттіліктерін жетілдіру. Күтілетін нәтижелер: 1. Қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлерінің қызметін басқару мен ұйымдастырудың нормативтік-құқықтық негіздері және заманауи тәсілдері туралы білімдерін кәсіби міндеттерді шешу барысында қолдана алады. 2. Қосымша білім берудің ерекшелігін, білім алушылардың жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, психологиялық-педагогикалық және әдістемелік тәсілдерді қолдана алады. 3. Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, сабақтарды, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті жоспарлап, ұйымдастыра алады. 4. Қосымша білім берудің бейіндік бағытын ескере отырып, жасанды интеллект құралдарын, STEM/STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды қоса алғанда, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды қолдана алады. 5. Шығармашылық және жобалық тапсырмаларды әзірлеп, іске асыра алады және білім алушылардың практикаға бағдарланған қызметін ұйымдастыра алады. 6. Қосымша білім беру ұйымдарында дамытушы, қауіпсіз және құндылыққа бағдарланған білім беру ортасын құра алады. 7. Кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалай, кәсіби рефлексия жасай және одан әрі кәсіби даму бағыттарын айқындай алады. 8. Алынған білімдері мен дағдыларын білім беру қызметін әдістемелік сүйемелдеу, кәсіби қиындықтарды шешу және өзінің функционалдық рөлін ескере отырып кәсіби қызметті жетілдіру барысында қолдана алады. 9. Педагог қызметкерлер оқу аяқталғаннан кейін бейіндік бағытты ескере отырып, қосымша білім беру бағдарламалары мен сабақтарды әзірлеп, жетілдіре алады, заманауи педагогикалық, цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект құралдарын қолдана алады, білім алушылардың жобалық және шығармашылық қызметін ұйымдастыра алады, сондай-ақ білім беру нәтижелеріне мониторинг және талдау жүргізе алады. 10. Әдіскерлер оқу аяқталғаннан кейін қосымша білім беру бағдарламалары мен әдістемелік материалдарды талдап, жетілдіре алады, педагогтерге әдістемелік сүйемелдеу көрсете алады, білім беру процесінің сапасына мониторингті ұйымдастыра және педагогикалық тәжірибені жинақтай алады. 11. Басшылар оқу аяқталғаннан кейін қосымша білім беру ұйымының қызметін жоспарлау, ұйымдастыру және мониторинг жүргізу барысында нормативтік-құқықтық және басқарушылық құралдарды қолдана алады, білім беру процесінің сапасын басқара алады және педагогтердің кәсіби дамуын ұйымдастыра алады. Бағдарламаның практикалық маңыздылығы: Бағдарламаның практикалық маңыздылығы қосымша білім беру ұйымдарының басшылары, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби қызметінде алған білімдері мен құзыреттіліктерін тікелей қолдану мүмкіндігімен айқындалады. 1. Бағдарлама тыңдаушыларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін ескере отырып, білім беру қызметін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру үшін қажетті кәсіби құзыреттіліктерді жетілдіруге мүмкіндік береді. 2. Алынған білімдер мен дағдыларды қосымша білім беру бағдарламаларын әзірлеу және іске асыру, сабақтарды, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті жоспарлау және өткізу барысында қолдануға болады. 3. Бағдарлама жасанды интеллект құралдарын қоса алғанда, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды практикалық тұрғыдан меңгеруді қамтамасыз етеді. 4. Бағдарламаның практикаға бағдарланған бағыты тыңдаушыларға жобалық және шығармашылық әдістерді қолдануға, кәсіби тұрғыдан маңызды проблемалық жағдайларды шешуге және практикалық жобаларды әзірлеуге мүмкіндік береді. 5. Алынған құзыреттіліктерді білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен жеке қажеттіліктерін ескере отырып, дамытушы, қауіпсіз және құндылыққа бағдарланған білім беру ортасын құру үшін пайдалануға болады. 6. Бағдарлама педагогтер мен әдіскерлердің әдістемелік сүйемелдеу, кәсіби рефлексия, өзін-өзі бағалау және одан әрі кәсіби өзін-өзі дамыту дағдыларын дамытуға ықпал етеді. 7. Оқытудың практикалық нәтижелері білім беру процесінің сапасын жетілдіру және педагогтердің кәсіби қызметінің тиімділігін арттыру мақсатында қосымша білім беру ұйымдарының ағымдағы қызметінде тікелей пайдаланылуы мүмкін. 8. Басшылар үшін Бағдарламаның практикалық маңыздылығы қосымша білім беру ұйымының қызметін жоспарлау, ұйымдастыру және оның қызметіне мониторинг жүргізу, білім беру процесінің сапасын басқару және басқарушылық шешімдер қабылдау барысында алынған білімдер мен құралдарды қолдану мүмкіндігімен айқындалады. Жалпы алғанда, Бағдарлама практикалық маңызға ие, өйткені ол қосымша білім беру саласының ерекшеліктерін ескере отырып, қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіруге бағытталған. Оқу аяқталғаннан кейін тыңдаушылар алған білімдері мен дағдыларын білім беру, әдістемелік, шығармашылық және жобалық қызметті жоспарлау және ұйымдастыру, заманауи педагогикалық және цифрлық технологияларды пайдалану, сондай-ақ қосымша білім беру ұйымдарындағы кәсіби қызметті жетілдіру барысында қолдана алады. 5. Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны Бағдарлама 4 модульді қамтиды: 1. нормативтік-құқықтық; 2. психологиялық-педагогикалық; 3. теориялық-технологиялық; 4. практикаға бағдарланған. Курстың тақырыптық-оқу жоспары № Тақырып 1. 1-модуль. Нормативтік-құқықтық 1.1 Қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлерінің қызмет ерекшеліктерін ескере отырып, қосымша білім берудің нормативтік-құқықтық негіздері 1.2 Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық. 2. 2-модуль. Психологиялық-педагогикалық 2.1 Балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері 2.2 Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру қызметін дараландыру және дербестендіру 2.3 Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту. Қауіпсіз білім беру ортасы 2.4 Ата-аналармен өзара іс-қимыл және педагогтің кәсіби рефлексиясы 3. 3-модуль. Теориялық-технологиялық 3.1 Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны және оны ұйымдастыру 3.2 Педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу 3.3 Заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологиялар: STEM/STEAM тәсілдері, жобалық және зерттеушілік оқыту 3.4 Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану 4. 4-модуль. Практикаға бағдарланған 4.1 Қосымша білім берудегі тәрбие жұмысының мазмұны. «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы аясындағы құндылыққа бағдарланған тәрбие. 4.2 Балалар және педагогикалық ұжымдардағы буллинг пен моббингтің алдын алу. 4.3 Балалар ұжымын қалыптастыру мен дамытудың практикалық технологиялары (команда құру, коммуникация және проблемалық жағдайларды шешу әдістерін қолдану бойынша практикум) 4.4 Ата-аналармен тиімді өзара іс-қимылдың практикалық нысандары (кәсіби жағдайларды талдау және коммуникация модельдерін пысықтау) 4.5 Тыңдаушылардың кәсіби рөлі мен жеке кәсіби қажеттіліктерін ескере отырып, мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралау. Педагог қызметкерлердің, әдіскерлер мен басшылардың қызмет ерекшеліктерін, қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлері мен бағыттарын ескере отырып, кәсіби қиындықтар мен проблемалық жағдайларды шешу 4.6 Тыңдаушылардың кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалауы. 4.7 Жобаларды таныстыру және қорғау. 1-модуль. Нормативтік-құқықтық Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар ұйымдардың әртүрлі түрлерінің қызмет ерекшеліктерін ескере отырып, қосымша білім беру жүйесінің нормативтік-құқықтық негіздерімен, олардың қызметін ұйымдастыруға қойылатын заманауи талаптармен, сондай-ақ заманауи басшының құзыреттіліктерімен, басқару мәдениеті және көшбасшылық негіздерімен танысады. Модульді меңгеру нәтижесінде тыңдаушылар қосымша білім беру ұйымының ерекшелігін ескере отырып, кәсіби қызметте нормативтік-құқықтық және басқарушылық тәсілдерді қолдану дағдыларын жетілдіреді. 2-модуль. Психологиялық-педагогикалық Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктерін, білім беру қызметін дараландыру мен дербестендірудің заманауи тәсілдерін, балалар ұжымын қалыптастыру мен дамытуды, қауіпсіз білім беру ортасын құруды, сондай-ақ ата-аналармен өзара іс-қимылды зерделейді. Модульді меңгеру нәтижесінде тыңдаушылар білім алушылардың жас, жеке және білім алу қажеттіліктерін ескеруге қажетті психологиялық-педагогикалық құзыреттіліктерін дамытады. 3-модуль. Теориялық-технологиялық Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны мен ұйымдастырылуын, педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу әдістерін, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды, сондай-ақ кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын қолдануды зерделейді. Модульді меңгеру нәтижесінде тыңдаушылар қосымша білім беру жүйесінде кәсіби міндеттерді шешуге қажетті әдістемелік, цифрлық және инновациялық құзыреттіліктерін жетілдіреді. Қосымша білім берудің бейіндік бағытын ескере отырып, STEM/STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды қолдануға ерекше назар аударылады. 4-модуль. Практикаға бағдарланған Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар алған білімдері мен құзыреттіліктерін құндылыққа бағдарланған тәрбие жұмысын ұйымдастыруда, буллинг пен моббингтің алдын алуда, балалар ұжымын қалыптастыру мен дамытуда, ата-аналармен өзара іс-қимылда, сондай-ақ кәсіби тұрғыдан маңызды проблемалық жағдайларды шешуде қолданады. Практикалық тапсырмалар тыңдаушылардың кәсіби рөлін, қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлері мен бағыттарының ерекшеліктерін ескере отырып сараланады. Кәсіби құзыреттілікті өзін-өзі бағалауға және өз қызметінің нәтижелерін таныстыруға ерекше назар аударылады. Модуль тыңдаушылардың жобаларын таныстыру және қорғаумен аяқталады. Бағдарлама мазмұнын педагог қызметкерлер, әдіскерлер және басшылар үшін саралау оқу-тақырыптық жоспардан ортақ тақырыптарды алып тастау арқылы емес, оларды меңгерудің әртүрлі кәсіби фокусы, практикалық тапсырмалардың мазмұны және қорытынды өнімдер арқылы іске асырылады. Педагог қызметкерлер ортақ тақырыптарды білім беру қызметін ұйымдастыруға, білім алушылармен және әріптестермен өзара іс-қимылға және командалық жұмысқа қатысуға қатысты меңгереді; әдіскерлер – әдістемелік сүйемелдеуге, үйлестіруге, білім беру практикасын талдауға және жетілдіруге қатысты; басшылар – ұйымды басқаруға, басқарушылық шешімдер қабылдауға, сапаны қамтамасыз етуге және кадрлық әлеуетті дамытуға қатысты меңгереді. Атап айтқанда, «Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық» тақырыбы бойынша педагог қызметкерлер көшбасшылық пен басқару мәдениеті мәселелерін кәсіби өзара іс-қимыл, бастамашылдық және командалық жұмыс контексінде, әдіскерлер – әдістемелік қызметті үйлестіру және педагогтерді сүйемелдеу контексінде, басшылар – ұжымды басқару және басқарушылық шешімдер қабылдау контексінде қарастырады. Әдістемелік тақырыптар бойынша педагог қызметкерлер өз педагогикалық практикасында әдістемелік тәсілдерді қолдануға байланысты тапсырмаларды, әдіскерлер – әдістемелік сүйемелдеу құралдарын әзірлеуге және іске асыруға байланысты тапсырмаларды, басшылар – ұйымдағы әдістемелік жұмысты ұйымдастыруға, бағалауға және оның сапасын қамтамасыз етуге байланысты тапсырмаларды орындайды. Тиісті саралау Бағдарламаның әрбір тақырыбы бойынша ОӘК-те бекітіледі және практикалық тапсырмаларды, кейстерді, жобалық жұмыстарды және оқу нәтижелерін бағалау критерийлерін тұжырымдау кезінде ескеріледі. Әрбір модульде тыңдаушылардың алған білімдерін бекітуге және кәсіби құзыреттіліктерін дамытуға бағытталған практикаға бағдарланған тапсырмаларды орындау қарастырылады. Бағдарламаның күтілетін нәтижелерінің мақсаты мен міндеттерімен өзара байланысы төрт модуль мазмұнын жүйелі түрде меңгеру арқылы қамтамасыз етіледі. Нормативтік-құқықтық модуль нормативтік-құқықтық және басқарушылық тәсілдерді қолдануға байланысты нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған; психологиялық-педагогикалық модуль білім алушылардың жас ерекшеліктерін, жеке және білім беру қажеттіліктерін ескеруге, қауіпсіз білім беру ортасын құруға және білім беру процесіне қатысушылармен өзара іс-қимыл жасауға; теориялық-технологиялық модуль әдістемелік, цифрлық және инновациялық құзыреттерді дамытуға; практикалық-бағдарланған модуль кәсіби жағдаяттарды шешу барысында меңгерілген тәсілдерді қолдануға, өз құзыреттілігін өзін-өзі бағалауға және қорытынды жобаны әзірлеуге бағытталған. Модульдерді меңгеру нәтижелері жиынтығында тыңдаушының функционалдық рөлін ескере отырып, Бағдарламаның мақсатына қол жеткізуді және қойылған міндеттерді шешуді қамтамасыз етеді. 6. Оқу процесін ұйымдастыру Біліктілікті арттыру курстары курстың оқу-тақырыптық жоспарына сәйкес онлайн және офлайн форматтарда ұйымдастырылады. Курстың ұзақтығы 80 академиялық сағатты құрайды. Оқыту нысаны: кәсіби қызметтен қол үзбей, қашықтан білім беру технологияларын пайдалана отырып оқыту. Қашықтан оқытуды ұйымдастыру кезінде 30% (24 академиялық сағат) синхронды оқытуға бөлінеді, оның ішінде 14 сағат онлайн-дәріске және 10 сағат синхронды өзара іс-қимыл режимінде өткізілетін практикалық жұмысқа; 70% (56 сағат) – іс-әрекеттік тәсілге негізделген және біртіндеп күрделенетін тапсырмаларды орындауды көздейтін тыңдаушының асинхронды режимдегі өзіндік жұмысына (бұдан әрі – ТӨЖ) бөлінеді. Бағдарламаны меңгеру барысында тыңдаушылар практикалық кәсіби қызметке қажетті материалдарды әзірлейді. Оқу процесі қашықтан білім беру технологияларын, LMS-ті, сондай-ақ синхронды өзара іс-қимыл платформалары мен құралдарын (Zoom, Google Meet, Microsoft Teams және т.б.) пайдалана отырып, онлайн және офлайн форматтарда ұйымдастырылады. Қашықтан және аралас оқыту нысандарында LMS тыңдаушының жеке кабинетке, оқу-әдістемелік материалдарға, оқыту және бағалау ресурстарына, оқу сабақтарының кестесіне және курстан кейінгі сүйемелдеу материалдарына қол жеткізуін қамтамасыз етеді. Оқытуды сәтті аяқтағаннан кейін сертификат беріледі. Курстың оқу-тақырыптық жоспары (онлайн курс) № Тақырып Дәріс Практика ТӨЖ Барлығы 1. 1-модуль. Нормативтік-құқықтық 2 6 8 1.1 Қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлерінің қызмет ерекшеліктерін ескере отырып, қосымша білім берудің нормативтік-құқықтық негіздері 1 2 3 1.2 Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық. 1 4 5 2 2-модуль. Психологиялық-педагогикалық 4 4 16 24 2.1 Балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері 1 1 4 6 2.2 Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру қызметін дараландыру және дербестендіру 1 1 4 6 2.3 Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту. Қауіпсіз білім беру ортасы 1 1 4 6 2.4 Ата-аналармен өзара іс-қимыл және педагогтің кәсіби рефлексиясы 1 1 4 6 3 3-модуль. Теориялық-технологиялық 3 2 16 21 3.1 Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны және оны ұйымдастыру 1 4 5 3.2 Педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу 1 4 5 3.3 Заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологиялар: STEM/STEAM тәсілдері, жобалық және зерттеушілік оқыту 1 4 5 3.4 Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану 1 1 4 6 4 4-модуль. Практикаға бағдарланған 5 1 12 18 4.1 Қосымша білім берудегі тәрбие жұмысының мазмұны. «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы аясындағы құндылыққа бағдарланған тәрбие. 1 4 5 4.2 Балалар және педагогикалық ұжымдардағы буллинг пен моббингтің алдын алу. 1 2 3 4.3 Балалар ұжымын қалыптастыру мен дамытудың практикалық технологиялары (команда құру, коммуникация және проблемалық жағдайларды шешу әдістерін қолдану бойынша практикум) 1 1 2 4 4.4 Ата-аналармен тиімді өзара іс-қимылдың практикалық нысандары (кәсіби жағдайларды талдау және коммуникация модельдерін пысықтау) 1 4 5 4.5 Тыңдаушылардың кәсіби рөлі мен жеке кәсіби қажеттіліктерін ескере отырып, мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралау. Педагог қызметкерлердің, әдіскерлер мен басшылардың қызмет ерекшеліктерін, қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлері мен бағыттарын ескере отырып, кәсіби қиындықтар мен проблемалық жағдайларды шешу 1 3 4 4.6 Тыңдаушылардың кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалауы. 3 3 4.7 Жобаларды таныстыру және қорғау. 3 3 Барлығы: 14 10 56 80 Ескерту: 1 академиялық сағат – 45 минут. Курстың оқу-тақырыптық жоспары (офлайн курс) № Тақырып Дәріс Практика Барлығы 1 1-модуль. Нормативтік-құқықтық 8 2 10 1.1 Қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлерінің қызмет ерекшеліктерін ескере отырып, қосымша білім берудің нормативтік-құқықтық негіздері 4 1 5 1.2 Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық 4 1 5 2 2-модуль. Психологиялық-педагогикалық 14 6 20 2.1 Балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері 3 2 5 2.2 Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру қызметін дараландыру және дербестендіру 4 1 5 2.3 Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту. Қауіпсіз білім беру ортасы 3 2 5 2.4 Ата-аналармен өзара іс-қимыл және педагогтің кәсіби рефлексиясы 4 1 5 3 3-модуль. Теориялық-технологиялық 15 5 20 3.1 Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны және оны ұйымдастыру 4 1 5 3.2 Педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу 4 1 5 3.3 Заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологиялар: STEM/STEAM тәсілдері, жобалық және зерттеушілік оқыту 4 1 5 3.4 Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану 3 2 5 4 4-модуль. Практикаға бағдарланған 13 17 30 4.1 Қосымша білім берудегі тәрбие жұмысының мазмұны. «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы аясындағы құндылыққа бағдарланған тәрбие. 2 3 5 4.2 Балалар және педагогикалық ұжымдардағы буллинг пен моббингтің алдын алу. 2 3 5 4.3 Балалар ұжымын қалыптастыру мен дамытудың практикалық технологиялары (команда құру, коммуникация және проблемалық жағдайларды шешу әдістерін қолдану бойынша практикум) 3 2 5 4.4 Ата-аналармен тиімді өзара іс-қимылдың практикалық нысандары (кәсіби жағдайларды талдау және коммуникация модельдерін пысықтау) 2 3 5 4.5 Тыңдаушылардың кәсіби рөлі мен жеке кәсіби қажеттіліктерін ескере отырып, мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралау. Педагог қызметкерлердің, әдіскерлер мен басшылардың қызмет ерекшеліктерін, қосымша білім беру ұйымдарының әртүрлі түрлері мен бағыттарын ескере отырып, кәсіби қиындықтар мен проблемалық жағдайларды шешу 2 1 3 4.6 Тыңдаушылардың кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалауы. 1 1 2 4.7 Жобаларды таныстыру және қорғау. 1 4 5 Барлығы: 50 30 80 7. Бағдарламаны оқу-әдістемелік қамтамасыз ету Оқу-әдістемелік қамтамасыз ету Бағдарламаның мақсатына, міндеттеріне, күтілетін нәтижелеріне және мазмұнына сәйкес жүзеге асырылады. Оқу-әдістемелік қамтамасыз ету теориялық материалдарды, практикалық тапсырмаларды, кейстер мен жобаларды, сондай-ақ өзіндік бағалау және өзара бағалау критерийлерін қамтиды. Бағдарламаны іске асырудың дидактикалық тәсілі оқу материалын теориялық тұрғыдан меңгеру, оны практикада қолдану және оқыту нәтижелерін рефлексивті бағалау арасындағы өзара байланысты негізге алады. Бұл тәсілді іске асыру негізгі ұғымдарды, ережелер мен заманауи тәсілдерді меңгеруден оларды кәсіби міндеттерді шешу, педагогикалық жағдайларды талдау және практикалық шешімдер әзірлеу барысында қолдануға көшуді көздейді. Бағдарламаның оқу-тақырыптық жоспары негізінде оқу-әдістемелік кешен (бұдан әрі – ОӘК) әзірленеді. ОӘК міндетті түрде меңгеруге арналған теориялық материалды, презентациялық материалдармен бірге дәріс сабақтарының мазмұнын, практикалық сабақтардың материалдарын, практикаға бағдарланған тапсырмаларды, оқу материалын бекітуге және қолдануға арналған тапсырмаларды, оқыту нәтижелерін өзін-өзі бағалауға арналған материалдарды, сондай-ақ ұсынылатын негізгі және қосымша әдебиеттер тізімін қамтиды. Білім алушыларға Бағдарламаның әрбір тақырыбы бойынша теориялық және презентациялық материалдар, әдістемелік ұсынымдар, практикалық тапсырмалар, кәсіби жағдайларды талдауға арналған материалдар, әдістемелік және білім беру шешімдерінің үлгілері, сондай-ақ зерделенетін тақырыптар бойынша қосымша материалдар қамтылған нормативтік, ақпараттық және білім беру ресурстарына сілтемелер ұсынылады. Қашықтан немесе аралас оқыту нысанында оқу-әдістемелік материалдар, оқыту және бағалау ресурстары оқытуды басқару жүйесі (LMS) арқылы орналастырылады және тыңдаушыларға ұсынылады. Практикалық тапсырмалар оқу материалын меңгеруге және оны кәсіби қызметте қолдануға бағытталған және Бағдарламаның төрт модулінің мазмұнына сәйкес келеді. Тапсырмаларды орындау барысында тыңдаушылар кәсіби жағдайларды талдайды, практикалық міндеттерді шешеді, әдістемелік және жобалық шешімдерді әзірлейді, заманауи педагогикалық және цифрлық технологияларды, сондай-ақ жасанды интеллект құралдарын қолданады. ОӘК-тегі практикалық тапсырмаларды саралау тыңдаушының функционалдық рөлі бойынша іске асырылады және әрбір модульдің материалдарында бекітіледі: ортақ теориялық негіз жағдайында тыңдаушылар әртүрлі кәсіби бағдарланған тапсырмаларды орындайды және әртүрлі практикалық өнімдерді ұсынады. Педагог қызметкерлер үшін ОӘК сабақты, қосымша білім беру бағдарламасын немесе оның фрагментін жобалау мен талдауды, шығармашылық, жобалық немесе зерттеушілік тапсырма әзірлеуді, педагогикалық және цифрлық құралдарды іріктеуді, сондай-ақ білім алушылардың білім беру нәтижелерін талдауды көздейді. Әдіскерлер үшін ОӘК қосымша білім беру бағдарламалары мен әдістемелік материалдарға сараптама жүргізуді және оларды жетілдіруді, педагогтерді әдістемелік сүйемелдеу бойынша ұсынымдар мен құралдар әзірлеуді, кәсіби қиындықтарды талдауды, білім беру процесінің сапасына мониторинг жасауды және тиімді педагогикалық тәжірибені жинақтауды көздейді. Басшылар үшін ОӘК нормативтік-құқықтық және ұйымдастырушылық-басқарушылық жағдайларды талдауды, басқарушылық шешім, жоспар немесе сапа мониторингі құралын әзірлеуді, педагогтердің кәсіби дамуы және қосымша білім беру ұйымының қызметін жетілдіру жөніндегі шараларды айқындауды көздейді. Ортақ тақырыптарда тапсырмалардың мазмұны да кәсіби функциялар бойынша ажыратылады. 1.2-тақырыпта педагог қызметкерлер көшбасшылық пен басқару мәдениетін кәсіби өзара іс-қимыл және командалық жұмысқа қатысу тұрғысынан, әдіскерлер – әдістемелік қызметті үйлестіру тұрғысынан, басшылар – басқарушылық шешімдер қабылдау және ұжымды басқару тұрғысынан қарастырады. Әдістемелік тақырыптарда басшылар әдіскердің функцияларын алмастыруға емес, әдістемелік жұмыс жүйесін ұйымдастыруға және бағалауға байланысты тапсырмаларды орындайды. ОӘК-те әрбір ортақ тақырып бойынша педагог қызметкерлерге, әдіскерлерге және басшыларға арналған кәсіби бағдарланған практикалық тапсырманың үш нұсқасы көзделеді. Бұл Бағдарламаның бірыңғай 80 сағаттық құрылымын сақтай отырып, мәлімделген саралауды іс жүзінде іске асыруды қамтамасыз етеді. ОӘК әзірлеу барысында саралау әрбір тақырыптың материалдарында тікелей «тыңдаушы санаты – кәсіби бағыт – практикалық тапсырма – практикалық өнім» форматында айқындалады. Педагог қызметкер үшін тапсырма нәтижесі өзінің білім беру тәжірибесімен және білім алушылармен жұмысымен байланысты болуы тиіс; әдіскер үшін – әдістемелік сүйемелдеу, сараптама, білім беру тәжірибесін талдау және жетілдірумен; басшы үшін – ұйымдастырушылық-басқарушылық шешімдермен, сапаны қамтамасыз етумен, кадрлық әлеуетті және ұйым қызметін дамытумен байланысты болуы тиіс. Осылайша, бірыңғай тақырып тыңдаушылардың үш санаты үшін бірдей тапсырма мен бірдей нәтижені көздемейді. Өзіндік бағалау критерийлері мыналарды қамтиды: o оқу материалының мазмұнын түсіну және меңгеру; o алынған білімдерді кәсіби міндеттерді шешу барысында қолдана алу қабілеті; o практикалық тапсырмаларды орындаудағы дербестік және олардың сапасы; o таңдалған педагогикалық және әдістемелік шешімдердің негізділігі; o өз нәтижелерін талдау және одан әрі кәсіби даму бағыттарын айқындау қабілеті. Оқытудың қорытынды практикалық нәтижесі жобаны таныстыру және қорғау болып табылады. Бұл тыңдаушыларға алған білімдері мен қалыптасқан кәсіби құзыреттіліктерін практикада қолдануды көрсетуге мүмкіндік береді. 8. Оқу нәтижелерін бағалау Курс аяқталғаннан кейін Бағдарламаның мазмұнына, күтілетін оқу нәтижелеріне және кәсіби қызметтің ерекшеліктеріне сәйкес қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің оқу нәтижелері бағаланады. Білім беру процесі аяқталғаннан кейін тыңдаушылардың оқу нәтижелерін бақылау және бағалау мақсатында шығармашылық (практикаға бағдарланған) жобаны таныстыру және қорғау және қорытынды тестілеу жүргізіледі. Қорытынды бағалаудың жалпы саны 100 балды құрайды: қорытынды тестілеу – 40 балл; шығармашылық (практикаға бағдарланған) жобаны таныстыру және қорғау – 60 балл. Сабаққа қатысу және тыңдаушының белсенділігі ағымдағы жұмысты ұйымдастыру және кері байланыс беру кезінде ескеріледі, бірақ оқу нәтижелерінің қорытынды балдық бағасына енгізілмейді. Қорытынды тестілеу 20 тест сұрағын қамтиды. Әрбір дұрыс жауап үшін 2 балл беріледі. Тестілеу бойынша ең жоғары балл – 40 балл. Шекті деңгей – 20 балл. Курс қорытындысы бойынша тест тапсырмалары мыналарды білуге арналған сұрақтарды қамтиды: 1) білім беру және балаларға қосымша білім беру саласындағы заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер; 2) балаларға қосымша білім беруді ұйымдастыру мен дамытудың заманауи тәсілдері; 3) кәсіби қызметтің психологиялық-педагогикалық аспектілері; 4) заманауи педагогикалық, әдістемелік, цифрлық және инновациялық технологиялар; 5) кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану мүмкіндіктері; 6) үйірмелік, секциялық, шығармашылық және жобалық қызметті ұйымдастырудың заманауи тәсілдері. Шығармашылық (практикаға бағдарланған) жобаны таныстыру және қорғау ең көбі 60 балмен бағаланады. Жоба жеке немесе топтық түрде орындалуы мүмкін және Бағдарламаның бір немесе бірнеше модулінің мазмұнын, өзекті кәсіби мәселені, мақсат пен міндеттерді, таңдалған әдістер мен тәсілдердің негіздемесін, болжамды немесе алынған нәтижелерді және практикалық қолдану мүмкіндіктерін көрсетуі тиіс. Шығармашылық (практикаға бағдарланған) жобаны бағалау критерийлері мен өлшенетін дескрипторлары кестеде берілген: Критерий Ең жоғары балл Өлшенетін дескрипторлар 1. Жобаның өзектілігі және тыңдаушының кәсіби рөліне сәйкестігі 10 Жоғары деңгей (9–10 балл): мәселе өзекті, кәсіби рөлмен және қосымша білім беру ерекшелігімен нақты байланысты. Жеткілікті деңгей (6–8 балл): кәсіби рөлге сәйкестік байқалады, жекелеген аспектілер толық ашылмаған. Базалық/төмен деңгей (3–5 балл): байланыс ішінара көрсетілген. 0–2 балл: кәсіби міндеттермен байланыс іс жүзінде ашылмаған. 2. Мақсатты, міндеттерді қою және жобаның логикасы 10 Жоғары деңгей (9–10 балл): мақсат пен міндеттер нақты, өзара келісілген және мәселемен логикалық байланысты. Жеткілікті деңгей (6–8 балл): мақсат пен міндеттер жалпы алғанда келісілген, жекелеген дәлсіздіктер бар. Базалық/төмен деңгей (3–5 балл): мақсат пен міндеттер ішінара тұжырымдалған немесе олардың өзара байланысы жеткіліксіз. 0–2 балл: мақсат пен міндеттер айқындалмаған немесе мәселеге сәйкес келмейді. 3. Мазмұнның, әдістердің және кәсіби шешімдердің негізділігі 15 Жоғары деңгей (13–15 балл): шешімдер негізделген, Бағдарламаның тәсілдері мен құралдары дұрыс қолданылған. Жеткілікті деңгей (9–12 балл): шешімдер негізінен негізделген, тәсілдерді қолдану жалпы алғанда дұрыс. Базалық/төмен деңгей (5–8 балл): негіздеме фрагменттік. 0–4 балл: шешімдер негізделмеген немесе Бағдарлама мазмұнына сәйкес келмейді. 4. Әзірленген өнімнің практикалық қолданылуы және сапасы 15 Жоғары деңгей (13–15 балл): өнім аяқталған, шынайы және кәсіби қызметте тікелей қолданылуы мүмкін. Жеткілікті деңгей (9–12 балл): өнім аздаған пысықтаудан кейін практикада қолдануға жарамды. Базалық/төмен деңгей (5–8 балл): практикалық қолданылуы шектеулі. 0–4 балл: практикалық өнім жоқ немесе қолдануға дайын емес. 5. Жобаны таныстыру және қорғау, кәсіби рефлексия 10 Жоғары деңгей (9–10 балл): нәтижелер құрылымды түрде ұсынылған, қорытындылар дәлелденген, сұрақтарға жауаптар негізделген, одан әрі қолдану мүмкіндіктері айқындалған. Жеткілікті деңгей (6–8 балл): қорғау жалпы алғанда дәлелді, қорытындылар мен жауаптар негізінен негізделген. Базалық/төмен деңгей (3–5 балл): таныстыру толық емес, жауап беру мен рефлексияда қиындықтар бар. 0–2 балл: жобаның мазмұны ашылмаған, негіздеме жоқ. Барлығы 60 Жобаны бағалау кезінде мазмұн мен практикалық өнім тыңдаушының кәсіби рөлі бойынша сараланады: педагог қызметкерлер үшін бейіндік бағытты ескере отырып, білім беру қызметін, сабақты, шығармашылық немесе жобалық тапсырманы жобалау сапасы; әдіскерлер үшін – талдаудың, әдістемелік шешімнің және педагогтерді сүйемелдеу құралының сапасы; басшылар үшін – басқарушылық шешімнің, жоспарлау, мониторинг немесе қосымша білім беру ұйымы қызметінің сапасын қамтамасыз ету құралының негізділігі бағаланады. Қорытынды нәтиже тестілеу мен жоба үшін алынған балдардың жиынтығы бойынша айқындалады. «Сынақтан өтті» бағасы 100 балдың кемінде 50 балын жинаған, бұл ретте тестілеу бойынша кемінде 20 балдық шекті деңгейге жеткен және жоба үшін 60 балдың кемінде 30 балын алған жағдайда қойылады. Көрсетілген шекті талаптардың кемінде біреуі орындалмаған жағдайда «Сынақтан өтпеді» бағасы қойылады. 9. Курстан кейінгі сүйемелдеу Тыңдаушыларды курстан кейінгі сүйемелдеу оқыту аяқталғаннан кейін бір жыл ішінде жүзеге асырылады және кәсіби дамудың үздіксіздігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ Бағдарлама шеңберінде қалыптасқан білімін, дағдылар мен құзыреттіліктерді практикада қолдануға бағытталады. Сүйемелдеу мазмұны Бағдарламаның күтілетін нәтижелері мен практикалық тапсырмаларына сәйкес келеді және олардың кәсіби қызметте қолданылуын бақылауға бағытталады. Курстан кейінгі сүйемелдеу онлайн форматта вебинарлар, онлайн-семинарлар, жеке және топтық консультациялар арқылы жүзеге асырылады. Қажет болған жағдайда жекелеген іс-шаралар ұйымдастырушылық мүмкіндіктерге сәйкес офлайн форматта өткізілуі мүмкін. Курстан кейінгі сүйемелдеу материалдары, оның ішінде әдістемелік, ақпараттық және цифрлық ресурстар LMS-те орналастырылады және курстан кейінгі сүйемелдеу кезеңі ішінде тыңдаушыларға қолжетімді болады. Курстан кейінгі сүйемелдеудің негізгі нысандары: • топтық вебинарлар және онлайн-семинарлар; • жеке және топтық консультациялар; • тыңдаушылардың кәсіби қызметін бақылау және талдау; • тәжірибе алмасу және тиімді тәжірибелерді таныстыру; • кәсіби қызмет нәтижелеріне рефлексия және өзіндік талдау. Курстан кейінгі сүйемелдеудің негізгі әдістері: • консультация беру; • педагогикалық бақылау; • практикалық қызметті талдау және талқылау; • рефлексивті талдау; • кәсіби қиындықтар мен практикалық жағдайларды талдау; • тәжірибе алмасу; • әдістемелік қолдау көрсету және қосымша ресурстар ұсыну. Курстан кейінгі сүйемелдеудің мазмұны мен нысандары Бағдарламаның мазмұны және күтілетін нәтижелерімен өзара байланысты және кезең-кезеңімен жүзеге асырылады. Курсты аяқтағаннан кейінгі 1–3 ай ішінде Сүйемелдеу алынған білімдер мен дағдыларды тыңдаушылардың кәсіби қызметіне кіріктіруге бағытталады. Негізгі нысандары мен әдістері: Бағдарлама мазмұнын практикалық қызметке кіріктіру мәселелері бойынша вебинар; · жеке және топтық консультациялар; · қосымша әдістемелік, ақпараттық және цифрлық ресурстар ұсыну; · алынған білімдер мен дағдыларды қолдану мүмкіндіктеріне рефлексивті талдау жүргізу. Осы кезеңде тыңдаушыларға Бағдарламаның нормативтік-құқықтық, психологиялық-педагогикалық және теориялық-технологиялық мазмұны шеңберінде меңгерген білімдері мен тәсілдерін олардың кәсіби міндеттері мен жеке даму мақсаттарына сәйкес қолдануға қолдау көрсетіледі. Курсты аяқтағаннан кейінгі 4–9 ай ішінде Сүйемелдеу Бағдарлама идеялары мен тәсілдерін практикада іске асыруға, кәсіби қиындықтарды анықтауға және оларды еңсеруге бағытталады. Негізгі нысандары мен әдістері: · Бағдарлама мазмұнын практикада іске асыру мәселелері бойынша вебинар; · жеке және топтық консультациялар; · сабақтарды педагогикалық бақылау және кейіннен нәтижелерді талдау; · практикалық жағдайларды талдау; · тыңдаушылар арасында тәжірибе алмасу; · тиімді білім беру технологияларын таңдау және қолдану бойынша әдістемелік қолдау көрсету. Осы кезеңде тыңдаушылардың оқыту барысында меңгерген психологиялық-педагогикалық, теориялық-технологиялық және практикаға бағдарланған тәсілдері мен әдістерін қолдануы, сондай-ақ олардың кәсіби қызметке ықпалы қадағаланады. Курсты аяқтағаннан кейінгі 10–12 ай ішінде Сүйемелдеу Бағдарлама мазмұнын қолдану тәжірибесін қорытындылауға, қол жеткізілген нәтижелерге рефлексия жүргізуге және одан әрі кәсіби даму бағыттарын айқындауға бағытталады. Негізгі нысандары мен әдістері: o педагогикалық тәжірибені қорытындылауға арналған қорытынды онлайн-семинар; o тиімді тәжірибелерді таныстыру және талқылау; o енгізу нәтижелеріне рефлексивті талдау жүргізу; o жеке және топтық консультациялар; o кәсіби жетілдірудің одан әрі бағыттарын айқындау. Осы кезеңде Бағдарламаның барлық мазмұндық бағыттары бойынша қалыптасқан білімін, дағдылар мен құзыреттіліктерді практикалық қолдану нәтижелеріне талдау жүргізіледі, тиімді тәжірибелер анықталады және оларды одан әрі жетілдіру бағыттары айқындалады. Курстан кейінгі сүйемелдеу Бағдарламаның мазмұны, оқыту процесі, тыңдаушылардың практикалық қызметі және олардың кәсіби даму нәтижелері арасында жүйелі байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сүйемелдеуді іске асыру алынған құзыреттіліктерді бекітуге, оларды қосымша білім беру ұйымдарының нақты қызмет жағдайларына ауыстыруға, кәсіби қызметті жетілдіруге және үздіксіз кәсіби дамудың тұрақты тәжірибесін қалыптастыруға ықпал етеді. Курстан кейінгі сүйемелдеудің мазмұны тыңдаушының кәсіби рөлін ескере отырып сараланады: педагог қызметкерлер – заманауи педагогикалық, цифрлық, жобалық және шығармашылық тәсілдерді қолдану нәтижелерін талдайды; әдіскерлер – педагогтерді әдістемелік сүйемелдеу, білім беру бағдарламалары мен материалдарын талдау және жетілдіру нәтижелерін қарастырады; басшылар – басқарушылық құралдарды қолдану, білім беру сапасына мониторинг жасау және педагогтердің кәсіби қызметін дамыту нәтижелерін талдайды. 10. Курстың оқу процесінде пайдаланылатын негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі 10.1. Нормативтік құқықтық актілер 1. Білім туралы: Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319-III Заңы (қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z070000319_. Қаралған күні: 13.10.2026. 2. Педагог мәртебесі туралы: Қазақстан Республикасының 2019 жылғы 27 желтоқсандағы № 293-VI ҚРЗ Заңы (қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/Z1900000293. Қаралған күні: 13.10.2026. 3. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығы (2026 жылғы өзгерістер ескерілген қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200029031. Қаралған күні: 13.10.2026. 4. Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, тиісті үлгідегі және түрдегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығы (2026 жылғы 4 мамырдағы № 116-НҚ және кейінгі өзгерістер ескерілген қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2200029329. Қаралған күні: 13.10.2026. 5. Мектепке дейінгі ұйымдардың және жалпы білім беретін мектептердің, лицейлер мен гимназиялардың мектепалды сыныптарының, орта, арнаулы, қосымша, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері жүргізу үшін міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығы (2026 жылғы өзгерістер ескерілген қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020317. Қаралған күні: 13.10.2026. 6. Педагогтерді аттестаттаудан өткізу қағидалары мен шарттарын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығы (2026 жылғы 3 шілдедегі № 190-НҚ өзгерістерін ескере отырып, қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1600013317. Қаралған күні: 13.10.2026. 7. Балалар музыка мектептерінің, балалар көркемөнер мектептерінің және балалар өнер мектептерінің үлгілік оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 29 желтоқсандағы № 543 бұйрығы (қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V1100007409. Қаралған күні: 13.10.2026. 8. Қазақстан Республикасында мектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 28 наурыздағы № 249 қаулысы (2026 жылғы 12 тамыздағы өзгерістер ескерілген қолданыстағы редакцияда). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2300000249. Қаралған күні: 13.10.2026. 10.2. Негізгі әдебиеттер 1. Тойбазарова Н. А., Рысқұлова А. Ә., Альсеитова А. Б. және т.б. Балаларға қосымша білім беру бағдарламалары бойынша оқыту әдістемесі: оқу құралы. – Ақтөбе, 2023. – 187 б. – ISBN 978-6010-7649-48-7. 2. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі. Балаларға қосымша білім беруді дамытудың тұжырымдамалық негіздері. – Астана, 2023. – 52 б. 3. Текебай Ұ. А., Текесбаева А. М. Қосымша білім беру мекемелерінде әлеуметтік педагог жұмысының ерекшелігі // Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының хабаршысы. – 2022. – № 2 (396). – 197–214 б. – DOI: 10.32014/2022.2518-1467.281. 4. Шербаева Б. Б. Қосымша білім беру ұйымдарының тәрбие жұмысындағы орны мен тұлға қалыптасуындағы рөлі // European Research Materials. – 2023. – № 2. 5. Хазимуллина З. Х. Методическое сопровождение педагога дополнительного образования: әдістемелік ұсынымдар. – Астана, 2023. – 74 б. – Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығының электрондық ресурсы. 6. Моторин В. В. Аспекты развития организации дополнительного образования: әдістемелік ұсынымдар. – Астана, 2023. – Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығының электрондық ресурсы. 7. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Орта білім беру ұйымдарында балалар қозғалысының қызметін ұйымдастыру және үйлестіру («Мектеп парламенті», «Пікірсайыс қозғалысы», «Жас Ұлан», «Жас Қыран» жобалары): әдістемелік материалдар. – Астана, 2023. 8. Байбородова Л. В. (ред.). Педагогика дополнительного образования. Психолого-педагогическое сопровождение детей: жоғары оқу орындарына арналған оқулық. – 2-бас., түзет. және толықт. – Мәскеу: Юрайт, 2023. – 363 б. 9. Байбородова Л. В. (ред.). Педагогика дополнительного образования. Работа с детьми с особыми образовательными потребностями: жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – 2-бас., түзет. және толықт. – Мәскеу: Юрайт, 2023. – 241 б. 10. Золотарева А. В. (жауапты ред.). Дополнительное образование детей: история и современность: жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – 3-бас., түзет. және толықт. – Мәскеу: Юрайт, 2023. – 277 б. 11. Золотарева А. В. (ғылыми ред.). Дополнительное образование детей. Подготовка профессиональных кадров: жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – 3-бас., түзет. және толықт. – Мәскеу: Юрайт, 2024. – 257 б. 12. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Қосымша білім және тәрбие / Дополнительное образование и воспитание: республикалық оқу-әдістемелік журнал. – Астана, 2024. – № 1–5. 13. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Қосымша білім және тәрбие / Дополнительное образование и воспитание: республикалық оқу-әдістемелік журнал. – Астана, 2025. – № 1–5. 10.3. Қосымша әдебиеттер 1. OECD. Trends Shaping Education 2022. – Paris: OECD Publishing, 2022. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.oecd.org/en/publications/trends-shaping-education-2022_6ae8771a-en.html. Қаралған күні: 13.10.2026. 2. Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO, 2023. – Электрондық ресурс. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693. Қаралған күні: 05.10.2026. 3. Логинова Л. Г. Дополнительное образование детей: лист вопросов и ответов: оқу-практикалық құрал. – Мәскеу: Директ-Медиа, 2024. 4. OECD. Education at a Glance 2023: OECD Indicators. – Paris: OECD Publishing, 2023. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/. Қаралған күні: 05.10.2026. 5. OECD. Education at a Glance 2024: OECD Indicators. – Paris: OECD Publishing, 2024. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/. Қаралған күні: 05.10.2026. 6. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education: A Tool on Whose Terms? – Paris: UNESCO, 2023. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.unesco.org/gem-report/en/technology. Қаралған күні: 05.10.2026. 7. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Қосымша білім және тәрбие / Дополнительное образование и воспитание: республикалық оқу-әдістемелік журнал. – Астана, 2022. – № 1–4. 8. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Қосымша білім және тәрбие / Дополнительное образование и воспитание: республикалық оқу-әдістемелік журнал. – Астана, 2023. – № 1–8. 9. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Озық педагогикалық тәжірибені зерделеу және жинақтау жөніндегі әдістемелік ұсынымдар. – Астана, 2023–2025. – Электрондық ресурс.