«Қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлерінің және әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру: инновациялар және шығармашылық» тақырыбындағы біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы

вторник, 18 августа 2026 г.

«ТМД елдері бойынша білім жүйесін дамытудың

 халықаралық қоры» Қоғамдық қоры

 

 

 

 

 

 

«Бекітемін»

ТМД елдері бойынша білім жүйесін

 дамытудың халықаралық қоры

Президент

__________________Жумабеков У.Э.

 

 

 

 

 

 

 

 

«Қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлерінің және әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру: инновациялар және шығармашылық»

тақырыбындағы біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Астана-2026

 

 

 

 

мазмұны

 

1.                

Жалпы ережелер

 

2.                

Глоссарий

 

3.                

Бағдарламаның тақырыптары

 

4.                

Бағдарламаның мақсаты, міндеттері және күтілетін нәтижелері

 

5.                

Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны

 

6.                

Оқу процесін ұйымдастыру

 

7.                

Бағдарламаны оқу-әдістемелік қамтамасыз ету

 

8.                

Бағдарлама нәтижелерін бағалау

 

9.                

Курстан кейінгі қолдау

 

10.             

Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.     Жалпы ережелер

 

«Қосымша білім беру ұйымдары басшыларының, педагог қызметкерлерінің және әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру: инновациялар және шығармашылық» тақырыбындағы біліктілікті арттыру курсының білім беру бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) кәсіби құзыреттіліктерді жетілдіруге, білім беру және әдістемелік қызметтің сапасын арттыруға, сондай-ақ мамандардың заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық тәсілдерді қолдануға дайындығын дамытуға бағытталған.

Мақсатты топ: Бағдарлама қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлеріне, оның ішінде қосымша білім берудің әртүрлі бейіндік бағыттары бойынша педагогтерге, сондай-ақ қосымша білім беру ұйымдарының әдіскерлері мен басшыларына арналған.

Мақсатты аудиторияның ерекшелігі тыңдаушылардың функционалдық рөлдеріне сәйкес кәсіби тапшылықтарды, құзыреттіліктерді және оқытудың практикаға бағдарланған нәтижелерін саралау арқылы ескеріледі.

Курстық оқытудың ұзақтығы 80 академиялық сағатты құрайды. Оқыту курсы қазақ және орыс тілдерінде жүргізіледі.

Бағдарламаның өзектілігі

Бағдарлама Қазақстан Республикасындағы білім беруді дамытудың басым бағыттарына, балаларға қосымша білім берудің сапасын арттыруға, педагог қызметкерлердің кәсіби құзыреттіліктерін дамытуға, сондай-ақ цифрландыру, STEM/STEAM, жобалық және зерттеушілік оқыту салаларындағы заманауи әлемдік үрдістерге бағытталған.

1.      Қосымша білім беру жүйесін мемлекеттік білім беру саясатының басым бағыттарының бірі ретінде дамыту

 

Қазақстан Республикасында сапалы білім берудің қолжетімділігін қамтамасыз етуге, балалардың зияткерлік, шығармашылық, дене және тұлғалық әлеуетін дамытуға, олардың жеке қабілеттерін қолдауға және кәсіби бағдарлауға бағытталған қосымша білім беруді дамыту бойынша жүйелі шаралар жүзеге асырылуда.

Қосымша білім беру жүйесін жаңғырту шеңберінде ғылыми-техникалық, көркемдік-эстетикалық, спорттық, зияткерлік және шығармашылық бағыттар дамып, жаңа ұйымдастырушылық және цифрлық тәсілдер енгізілуде. Осы жағдайларда білім беру және әдістемелік қызметтің сапасын, сондай-ақ білім беру процесін тиімді басқаруды қамтамасыз ететін қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлеріне, әдіскерлеріне және басшыларына қойылатын кәсіби құзыреттілік талаптары артып келеді.

2.      Қосымша білім беру педагогтерінің анықталған кәсіби қажеттіліктері

Қосымша білім беру педагогтерінің кәсіби қажеттіліктерін диагностикалау нәтижелері заманауи педагогикалық технологияларға, әдістемелік қызметке, цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектке, психологиялық-педагогикалық құзыреттіліктерге, сондай-ақ нормативтік-құқықтық білімдерге сұраныстың жоғары екенін көрсетті.

Анықталған қажеттіліктер балаларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін, білім беру процесінің сапасына қойылатын заманауи талаптарды және білім беру саласындағы мемлекеттік саясаттың басым бағыттарын ескере отырып, қосымша білім берудің әртүрлі бейіндік бағыттары педагогтерінің кәсіби құзыреттіліктерін жаңарту қажеттілігін айқындайды.

3. Қазіргі заманғы әлемдік үрдістердің қосымша білім беруді дамытуға ықпалы

 

Қазіргі заманғы қосымша білім беру цифрлық трансформация және жаңа білім беру тәсілдерін енгізу жағдайында дамып келеді. Негізгі әлемдік үрдістерге оқытуды жекелендіру, цифрлық білім беру ресурстары мен жасанды интеллектіні пайдалану, STEM және STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды дамыту, soft skills дағдыларын қалыптастыру, креативті ойлауды дамыту және білім алушылардың жеке қажеттіліктеріне бағдарланған білім беру ортасын құру жатады.

Бұл үрдістер қосымша білім беру педагогтерінен кәсіби білімдерін үнемі жаңартып отыруды, оқытудың заманауи әдістері мен технологияларын меңгеруді, білім беру қызметін жобалау дағдыларын дамытуды және цифрлық құралдарды тиімді пайдалануды талап етеді; әдіскерлерден – педагогтерге әдістемелік қолдауды, білім беру бағдарламалары мен әдістемелік материалдарға сараптама жүргізу және оларды талдау қызметін жетілдіруді; басшылардан – басқару тәсілдерін, жоспарлау, мониторинг жүргізу және қосымша білім беру ұйымы қызметінің сапасын қамтамасыз ету тетіктерін жетілдіруді талап етеді.

Осылайша, Қазақстан Республикасының мемлекеттік басымдықтары, қосымша білім беру педагогтерінің анықталған кәсіби қажеттіліктері және қазіргі заманғы әлемдік білім беру үрдістерінің үйлесуі Бағдарламаның өзектілігін және қосымша білім беру ұйымдарының педагогтерінің, әдіскерлері мен басшыларының біліктілігін жүйелі түрде арттыру қажеттілігін айқындайды.

Бағдарлама қосымша білім беру педагогтерінің кәсіби, әдістемелік, цифрлық, психологиялық-педагогикалық және нормативтік-құқықтық құзыреттіліктерін, әдіскерлердің әдістемелік және талдамалық құзыреттіліктерін, сондай-ақ балаларға қосымша білім беру жүйесінде кәсіби қызметті тиімді жүзеге асыру үшін қажетті басшылардың басқарушылық және ұйымдастырушылық құзыреттіліктерін жетілдіруге бағытталған.

 

2.    Глоссарий

 

Жасанды интеллект (ЖИ) – компьютерлік жүйелерге адамның зияткерлік қабілеттерін қажет ететін міндеттерді орындауға мүмкіндік беретін технологиялар жиынтығы, оның ішінде ақпаратты талдау, деректерді тану, ұсынымдар әзірлеу және жаңа мазмұн құру.

 

Инновациялық қызмет – білім беру процесінің тиімділігін арттыру мақсатында жаңа немесе жетілдірілген тәсілдерді, әдістерді, технологиялар мен құралдарды әзірлеуге, енгізуге және қолдануға бағытталған қызмет.

 

Инновациялық педагогикалық технологиялар – білім беру процесінің сапасын арттыруды және білім алушылардың құзыреттіліктерін дамытуды қамтамасыз ететін оқыту мен тәрбиелеудің заманауи әдістері, нысандары мен құралдарының жиынтығы.

 

Цифрлық білім беру ресурстары – білім беру процесін ұйымдастыру, сүйемелдеу және оның тиімділігін арттыру үшін пайдаланылатын электрондық материалдар, сервистер, платформалар, қосымшалар және басқа да цифрлық құралдар.

 

Педагогтің цифрлық құзыреттілігі – педагогтің кәсіби қызметінде цифрлық технологиялар мен ресурстарды тиімді, қауіпсіз және жауапты түрде пайдалана алу қабілеті.

 

Қосымша білім беру – білім алушылардың білім алу қажеттіліктерін қанағаттандыруға, олардың қабілеттерін, қызығушылықтарын, шығармашылық және зияткерлік әлеуетін дамытуға бағытталған білім беру түрі.

 

Қосымша білім беру ұйымы – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қосымша білім беру бағдарламалары бойынша білім беру қызметін жүзеге асыратын ұйым.

 

Педагог – тиісті бейін бойынша педагогикалық немесе өзге де кәсіптік білімі бар және білім алушыларды оқыту мен тәрбиелеу, білім беру қызметін ұйымдастыру және (немесе) әдістемелік қамтамасыз ету бойынша кәсіби қызметті жүзеге асыратын тұлға.

 

Әдістемелік қызмет – білім беру процесінің мазмұнын, әдістерін, нысандары мен құралдарын жетілдіруге, педагогтердің кәсіби шеберлігін арттыруға және озық педагогикалық тәжірибені таратуға бағытталған қызмет.

 

Қосымша білім беру ұйымындағы әдістемелік жұмыс – педагогтердің кәсіби құзыреттілігін арттыруға, білім беру процесін жетілдіруге, кәсіби қызметке әдістемелік қолдау көрсетуге және тиімді педагогикалық тәжірибені енгізуге бағытталған іс-шаралар жүйесі.

 

Кәсіби құзыреттілік – маманға кәсіби міндеттерді тиімді орындауға мүмкіндік беретін білімдердің, біліктердің, дағдылардың және кәсіби маңызды қасиеттердің жиынтығы.

 

Құзыреттілік – маманның кәсіби және практикалық міндеттерді тиімді шешу үшін білімдерін, біліктері мен дағдыларын қолдана алу қабілеті.

 

Құзырет – белгілі бір қызмет түрін жүзеге асыру үшін қажетті маманның біліміне, біліктеріне, дағдыларына және кәсіби қасиеттеріне қойылатын талаптар жиынтығы.

 

Білім берудегі басқару – білім беру процесін және білім беру қатынастарына қатысушылардың қызметін ұйымдастыруға, үйлестіруге және дамытуға бағытталған мақсатты қызмет.

 

Білім берудегі менеджмент – ресурстарды тиімді пайдалануға, білім беру процесіне қатысушылардың өзара іс-қимылын ұйымдастыруға және қойылған мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған білім беру ұйымын басқару жүйесі.

 

Білім беру ұйымындағы көшбасшылық – басшының немесе білім беру процесінің басқа да қатысушысының ұжымға оң ықпал ету, өзара іс-қимылды ұйымдастыру және ортақ мақсаттарға қол жеткізу үшін қатысушыларды ынталандыру қабілеті.

 

Командалық жұмыс – рөлдерді бөлуге, өзара іс-қимылға, өзара жауапкершілікке және ортақ мақсатқа қол жеткізуге негізделген білім беру процесіне қатысушылардың бірлескен қызметі.

 

Жобалық қызмет – белгілі бір проблеманы шешуге немесе қойылған мақсатқа жобаны жоспарлау, іске асыру және оның нәтижелерін ұсыну арқылы қол жеткізуге бағытталған қызмет.

 

Зерттеушілік қызмет – мәселені зерделеуге, ақпаратты жинау мен талдауға, қорытындыларды тұжырымдауға және жаңа немесе нақтыланған білім алуға бағытталған қызмет.

 

Шығармашылық қызмет – жаңа идеяларды, өнімдерді, міндеттерді шешу тәсілдерін жасауға және білім алушылардың жеке қабілеттерін көрсетуге бағытталған қызмет.

 

Креативті ойлау – жаңа идеяларды қалыптастыруға, стандарттан тыс шешімдер табуға және мәселелерді шешудің әртүрлі тәсілдерін қолдануға қабілеттілік.

 

Тұлғаға бағдарланған оқыту – әрбір білім алушының жеке ерекшеліктерін, қажеттіліктерін, қызығушылықтары мен мүмкіндіктерін ескеретін білім беру процесін ұйымдастыру тәсілі.

 

Оқытуды дараландыру – әрбір білім алушының жеке білім беру мақсаттарын, қажеттіліктерін, мүмкіндіктері мен оқу қарқынын ескере отырып, білім беру процесін ұйымдастыру.

 

STEM тәсілі – практикалық және зерттеушілік міндеттерді шешу үшін жаратылыстану ғылымдарын, технологияларды, инженерияны және математиканы біріктіретін пәнаралық оқыту тәсілі.

 

STEAM тәсілі – өнер мен шығармашылық қызметті қамту арқылы STEM тәсілін кеңейтуге негізделген, кешенді, шығармашылық және пәнаралық ойлауды дамытуға бағытталған тәсіл.

 

Жұмсақ дағдылар (soft skills) – коммуникацияға, ынтымақтастыққа, сыни және шығармашылық ойлауға, өзін-өзі ұйымдастыруға, эмоционалдық интеллектке және мәселелерді шешуге байланысты әмбебап дағдылар.

 

Білім берудің цифрлық трансформациясы – цифрлық технологияларды қолдану негізінде білім беру процестерін, әдістері мен қызмет модельдерін жүйелі түрде өзгерту.

 

Педагогтің кәсіби дамуы – педагогтің кәсіби білімдерін, дағдыларын, құзыреттіліктерін және тұлғалық-кәсіби қасиеттерін үздіксіз жетілдіру процесі.

 

Үздіксіз кәсіби білім беру – маманның кәсіби қызметі барысында кәсіби білімдерін, дағдылары мен құзыреттіліктерін үнемі жаңарту және дамыту процесі.

 

Басқарушылық құзыреттілік – басшының ұйым қызметін тиімді жоспарлау, ұйымдастыру, үйлестіру және бақылау, сондай-ақ негізделген басқарушылық шешімдер қабылдау қабілеті.

 

Психологиялық-педагогикалық құзыреттілік – педагогтің білім алушылардың жас ерекшеліктерін, жеке және психологиялық ерекшеліктерін ескеру және оқыту, тәрбиелеу мен өзара іс-қимылдың тиісті әдістерін қолдану қабілеті.

 

Білім беру ортасы – білім алушылардың оқуын, тәрбиеленуін, дамуын және әлеуметтенуін қамтамасыз ететін жағдайлардың, ресурстардың, қарым-қатынастар мен мүмкіндіктердің жиынтығы.

 

Әдістемелік сүйемелдеу – педагогтерге кәсіби қызметін жетілдіруге және білім беру процесінің сапасын арттыруға бағытталған кәсіби көмек пен қолдау көрсету жүйесі.

 

Білім беру ортасындағы жанжал – білім беру процесіне қатысушылардың қарама-қайшы мүдделерінің, мақсаттарының, көзқарастарының немесе ұстанымдарының қақтығысы, ол сындарлы түрде шешуді талап етеді.

 

Моббинг – бір адамға ұжымның тобы немесе жекелеген мүшелері тарапынан жүйелі түрде психологиялық қысым көрсету немесе қудалау. Ол қорлау, оқшаулау, жағымсыз ақпарат тарату және психологиялық ықпал етудің басқа да нысандары арқылы көрінеді.

 

Буллинг – өзіне тиімді түрде қорғана алмайтын басқа адамға зиян келтіруге, оны қорлауға немесе қорқытуға бағытталған, жүйелі түрде және қайталанып жасалатын физикалық, психологиялық немесе өзге де сипаттағы әрекеттер.

 

Педагогтің нормативтік-құқықтық құзыреттілігі – кәсіби қызмет пен білім беру процесін реттейтін нормативтік құқықтық актілерді және өзге де реттеуші құжаттарды қолдана алу қабілеті.

 

3.     Бағдарламаның тақырыптамасы

 

Бағдарламаның жаңашылдық деңгейі мынадай факторлармен айқындалады:

 

1.     Бағдарламаның кешенді және пәнаралық сипаты. Бағдарлама қосымша білім беру ұйымдарының басшыларының, педагог қызметкерлерінің және әдіскерлерінің кәсіби дамуының нормативтік-құқықтық, басқарушылық, психологиялық-педагогикалық, кәсіби-әдістемелік, цифрлық, инновациялық және практикаға бағдарланған бағыттарын біріктіреді.

 

2.     Қосымша білім беруді дамытудың заманауи үрдістерін ескеру. Бағдарламада заманауи педагогикалық және инновациялық технологиялар, жасанды интеллект құралдары, шығармашылық және жобалық оқыту әдістері, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті ұйымдастырудың заманауи тәсілдері, құндылыққа бағдарланған тәрбие және қауіпсіз білім беру ортасын құру мәселелері қарастырылады. Балаларға қосымша білім берудің бейіндік бағытына сәйкес STEM/STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды қолдануға ерекше назар аударылады.

 

 

3.     Практикаға бағдарланған бағыттылығы. Бағдарлама теориялық білімді меңгерумен ғана шектелмей, оларды кәсіби қызметте практикалық тұрғыдан қолдануға бағытталған. Бағдарламада кәсіби тұрғыдан маңызды проблемалық жағдайларды шешу, кәсіби құзыреттілікті өзіндік бағалау, жобаларды әзірлеу және таныстыру қарастырылған.

 

4.     Қосымша білім беру жүйесі мамандарының кәсіби дамуына бағдарлануы. Бағдарламаның мазмұны білім беру процесінің сапасын арттыру және қосымша білім беру жүйесіндегі қызметті тиімді ұйымдастыру үшін мамандардың заманауи басқарушылық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік және цифрлық құралдарды қолдану қабілетін дамытуға бағытталған.

 

Атап айтқанда, Бағдарламада келесі заманауи және инновациялық тәсілдер қолданылады:

 

·       тыңдаушылардың білім беру процесіне белсенді қатысуын қамтамасыз ететін заманауи педагогикалық және инновациялық технологияларды пайдалану;

·       кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдары мен цифрлық ресурстарды қолдану;

·       кәсіби құзыреттіліктерді дамыту құралы ретінде шығармашылық және жобалық оқытуды пайдалану;

·       нақты кәсіби міндеттерді шешуге бағытталған практикаға бағдарланған тапсырмаларды қолдану;

·       кәсіби өзін-өзі бағалау, өзін-өзі дамыту және өзін-өзі жетілдіру дағдыларын дамыту;

·       кәсіби тәжірибе алмасуға және коммуникативтік құзыреттіліктерді дамытуға бағытталған жұмыстың жеке және ұжымдық нысандарын үйлестіру.

 

 

Бағдарламаның жаңашылдығы қосымша білім беру ұйымдары мамандарының кәсіби дамуына арналған бірыңғай бағдарламаға заманауи басқарушылық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік, цифрлық, инновациялық және практикаға бағдарланған тәсілдерді жүйелі түрде біріктірумен сипатталады.

 

Бағдарлама кешенді пәнаралық бағыттылыққа ие және балаларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін ескере отырып, нормативтік-құқықтық, психологиялық-педагогикалық, әдістемелік, цифрлық және практикаға бағдарланған компоненттерді біріктіреді.

 

4.               Бағдарламаның мақсаты, міндеттері және күтілетін нәтижелері

 

Бағдарламаның мақсаты: Мақсаттың практикалық маңыздылығы оқыту нәтижелерін балаларға қосымша білім беру ұйымдарындағы нақты кәсіби міндеттерді шешу үшін қолданудан тұрады.

 

Қосымша білім берудің ерекшеліктерін, білім алушылардың жеке қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру және әдістемелік қызметті тиімді ұйымдастыру, сондай-ақ заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды қолдану үшін қосымша білім беру ұйымдарының басшыларының, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру.

 

Бағдарламаның міндеттері: Міндеттер тыңдаушылардың кәсіби қызмет барысында кездесетін қиындықтарын ескере отырып тұжырымдалған және педагог қызметкердің, әдіскердің және басшының функционалдық рөлдеріне сәйкес нәтижелерге қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

 

1.     Тыңдаушылардың қосымша білім беру ұйымдарының қызметін нормативтік-құқықтық реттеу және басқару мен ұйымдастырудың заманауи тәсілдері саласындағы білімдерін кеңейту.

2.     Қосымша білім берудің ерекшеліктері мен білім алушылардың даму ерекшеліктерін ескере отырып, педагогтер мен әдіскерлердің психологиялық-педагогикалық және кәсіби-әдістемелік құзыреттіліктерін жетілдіру.

3.     Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен жеке қажеттіліктерін ескере отырып, сабақтарды, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті жоспарлау және ұйымдастыру дағдыларын дамыту.

4.     Білім беру және әдістемелік қызметте жасанды интеллект құралдарын қоса алғанда, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды қолдану дағдыларын жетілдіру.

5.     Білім алушылардың шығармашылық және жобалық қызметін ұйымдастыру, дамытушы, қауіпсіз және құндылыққа бағдарланған білім беру ортасын құру дағдыларын қалыптастыру.

6.     Кәсіби рефлексия, өзін-өзі бағалау, өзін-өзі дамыту және кәсіби қызметті әдістемелік сүйемелдеу дағдыларын дамыту.

 

Күтілетін нәтижелер:

 

Оқу аяқталғаннан кейін тыңдаушылар:

 

1.     Қосымша білім беру ұйымдарының қызметін басқару мен ұйымдастырудың нормативтік-құқықтық негіздері және заманауи тәсілдері туралы білімдерді меңгереді.

2.     Қосымша білім берудің ерекшеліктерін, білім алушылардың жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, психологиялық-педагогикалық және әдістемелік тәсілдерді қолдана алады.

3.     Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, сабақтарды, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті жоспарлап, ұйымдастыра алады.

4.     Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын қоса алғанда, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды қолдана алады. Балаларға қосымша білім берудің бейіндік бағытына сәйкес STEM/STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды қолдануға ерекше назар аударылады.

5.     Шығармашылық және жобалық тапсырмаларды әзірлеп, іске асыра алады және білім алушылардың практикаға бағдарланған қызметін ұйымдастыра алады.

6.     Қосымша білім беру ұйымдарында дамытушы, қауіпсіз және құндылыққа бағдарланған білім беру ортасын құра алады.

7.     Кәсіби құзыреттілікке өзіндік бағалау жүргізе, кәсіби рефлексия жасай және одан әрі кәсіби даму бағыттарын айқындай алады.

8.     Алынған білімдері мен дағдыларын білім беру қызметін әдістемелік сүйемелдеу және педагогтердің кәсіби қызметін жетілдіру барысында қолдана алады.

9.     Педагог қызметкерлер оқу аяқталғаннан кейін бейіндік бағытты ескере отырып, қосымша білім беру бағдарламалары мен сабақтарды әзірлеп, жетілдіре алады, заманауи педагогикалық, цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект құралдарын қолдана алады, білім алушылардың жобалық және шығармашылық қызметін ұйымдастыра алады, сондай-ақ білім беру нәтижелеріне мониторинг және талдау жүргізе алады.

10.  Әдіскерлер оқу аяқталғаннан кейін қосымша білім беру бағдарламалары мен әдістемелік материалдарды талдап, жетілдіре алады, педагогтерге әдістемелік сүйемелдеу көрсете алады, білім беру процесінің сапасына мониторинг жүргізуді ұйымдастыра және педагогикалық тәжірибені жинақтай алады.

11.  Басшылар оқу аяқталғаннан кейін қосымша білім беру ұйымының қызметін жоспарлау, ұйымдастыру және мониторинг жүргізу барысында нормативтік-құқықтық және басқарушылық құралдарды қолдана алады, білім беру процесінің сапасын басқара алады және педагогтердің кәсіби дамуын ұйымдастыра алады.

 

Бағдарламаның практикалық маңыздылығы:

 

Бағдарламаның практикалық маңыздылығы қосымша білім беру ұйымдарының басшылары, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби қызметінде алған білімдері мен құзыреттіліктерін тікелей қолдану мүмкіндігімен айқындалады.

 

1.     Бағдарлама тыңдаушыларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін ескере отырып, білім беру қызметін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру үшін қажетті кәсіби құзыреттіліктерді жетілдіруге мүмкіндік береді.

2.     Алынған білімдер мен дағдыларды қосымша білім беру бағдарламаларын әзірлеу және іске асыру, сабақтарды, үйірмелік, секциялық және шығармашылық қызметті жоспарлау және өткізу барысында қолдануға болады.

3.     Бағдарлама жасанды интеллект құралдарын қоса алғанда, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды практикалық тұрғыдан меңгеруді қамтамасыз етеді.

4.     Бағдарламаның практикаға бағдарланған бағыты тыңдаушыларға жобалық және шығармашылық әдістерді қолдануға, кәсіби тұрғыдан маңызды проблемалық жағдайларды шешуге және практикалық жобаларды әзірлеуге мүмкіндік береді.

5.     Алынған құзыреттіліктерді білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен жеке қажеттіліктерін ескере отырып, дамытушы, қауіпсіз және құндылыққа бағдарланған білім беру ортасын құру үшін пайдалануға болады.

6.     Бағдарлама педагогтер мен әдіскерлердің әдістемелік сүйемелдеу, кәсіби рефлексия, өзін-өзі бағалау және одан әрі кәсіби өзін-өзі дамыту дағдыларын дамытуға ықпал етеді.

7.     Оқытудың практикалық нәтижелері білім беру процесінің сапасын жетілдіру және педагогтердің кәсіби қызметінің тиімділігін арттыру мақсатында қосымша білім беру ұйымдарының ағымдағы қызметінде тікелей пайдаланылуы мүмкін.

8.     Басшылар үшін Бағдарламаның практикалық маңыздылығы қосымша білім беру ұйымының қызметін жоспарлау, ұйымдастыру және мониторинг жүргізу, білім беру процесінің сапасын басқару және басқарушылық шешімдер қабылдау барысында алынған білімдер мен құралдарды қолдану мүмкіндігінен тұрады.

 

Жалпы алғанда, Бағдарлама практикалық маңыздылыққа ие, өйткені ол қосымша білім беру саласының ерекшеліктерін ескере отырып, қосымша білім беру ұйымдарының басшыларының, педагог қызметкерлері мен әдіскерлерінің кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіруге бағытталған. Оқу аяқталғаннан кейін тыңдаушылар алған білімдері мен дағдыларын білім беру, әдістемелік, шығармашылық және жобалық қызметті жоспарлау және ұйымдастыру, заманауи педагогикалық және цифрлық технологияларды пайдалану, сондай-ақ қосымша білім беру ұйымдарындағы кәсіби қызметті жетілдіру барысында қолдана алады.

 

5.     Бағдарламаның құрылымы мен мазмұны

 

Бағдарлама 4 модульді қамтиды:

 

1.     нормативтік-құқықтық;

2.     психологиялық-педагогикалық;

3.     теориялық-технологиялық;

4.     практикаға бағдарланған.

 

 

Курстың тақырыптық-оқу жоспары

 

№

Тақырып

1.

1-модуль. Нормативтік-құқықтық

1.1

Қосымша білім берудің нормативтік-құқықтық негіздері

1.2

Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық.

2.

2-модуль. Психологиялық-педагогикалық

2.1

Балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері

2.2

Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру қызметін дараландыру және дербестендіру

2.3

Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту. Қауіпсіз білім беру ортасы

2.4

Ата-аналармен өзара іс-қимыл және педагогтің кәсіби рефлексиясы

3.

3-модуль. Теориялық-технологиялық

3.1

Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны және оны ұйымдастыру

3.2

Педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу

3.3

Заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологиялар: STEM/STEAM тәсілдері, жобалық және зерттеушілік оқыту

3.4

Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану

4.

4-модуль. Практикаға бағдарланған

4.1

Қосымша білім берудегі тәрбие жұмысының мазмұны. «Адал азамат» – «Біртұтас тәрбие» бағдарламасы аясындағы құндылыққа бағдарланған тәрбие.

4.2

Балалар және педагогикалық ұжымдағы буллинг пен моббингтің алдын алу.

4.3

Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту

4.4

Ата-аналармен тиімді өзара іс-қимыл

4.5

Тыңдаушылардың кәсіби рөлі мен жеке кәсіби қажеттіліктерін ескере отырып, мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралау. Балаларға қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері, әдіскерлері мен басшылары қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіби қиындықтар мен проблемалық жағдайларды шешу.

4.6

Тыңдаушылардың кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалауы.

4.7

Жобаларды таныстыру және қорғау.

 

 

1-модуль. Нормативтік-құқықтық

Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар қосымша білім беру жүйесінің нормативтік-құқықтық негіздерімен, қосымша білім беру ұйымдарының қызметін ұйымдастыруға қойылатын заманауи талаптармен, сондай-ақ заманауи басшының құзыреттіліктерімен, басқару мәдениеті мен көшбасшылық негіздерімен танысады. Модульді меңгеру нәтижесінде тыңдаушылар кәсіби қызметте нормативтік-құқықтық және басқарушылық тәсілдерді қолдану дағдыларын жетілдіреді.

 

2-модуль. Психологиялық-педагогикалық

Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктерін, білім беру қызметін дараландыру мен дербестендірудің заманауи тәсілдерін, балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту, қауіпсіз білім беру ортасын құру, сондай-ақ ата-аналармен өзара іс-қимыл жасаудың заманауи тәсілдерін зерделейді. Модульді меңгеру нәтижесінде тыңдаушылар білім алушылардың жас, жеке және білім алу қажеттіліктерін ескеруге қажетті психологиялық-педагогикалық құзыреттіліктерін дамытады.

 

3-модуль. Теориялық-технологиялық

Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны мен ұйымдастырылуын, педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу әдістерін, заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологияларды, сондай-ақ кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын қолдануды зерделейді. Модульді меңгеру нәтижесінде тыңдаушылар балаларға қосымша білім беру жүйесінде кәсіби міндеттерді шешуге қажетті әдістемелік, цифрлық және инновациялық құзыреттіліктерін жетілдіреді. Балаларға қосымша білім берудің бейіндік бағытына сәйкес STEM/STEAM тәсілдерін, жобалық және зерттеушілік оқытуды қолдануға ерекше назар аударылады.

 

4-модуль. Практикаға бағдарланған

Осы модуль шеңберінде тыңдаушылар алған білімдері мен құзыреттіліктерін шығармашылық және жобалық оқыту, құндылыққа бағдарланған тәрбие, кәсіби тұрғыдан маңызды проблемалық жағдайларды шешу және кәсіби қажеттіліктерді ескере отырып, практикалық шешімдер әзірлеу барысында қолданады. Кәсіби құзыреттілікті өзіндік бағалауға және өз қызметінің нәтижелерін таныстыруға ерекше назар аударылады. Модуль тыңдаушылардың жобаларын таныстыру және қорғаумен аяқталады.

 

Әрбір модульде тыңдаушылардың алған білімдерін бекітуге және кәсіби құзыреттіліктерін дамытуға бағытталған практикаға бағдарланған тапсырмаларды орындау қарастырылады.

 

 

6.     Оқу процесін ұйымдастыру

 

 

         Біліктілікті арттыру курстары курстың оқу-тақырыптық жоспарына сәйкес онлайн және офлайн форматтарда ұйымдастырылады. Курстың ұзақтығы – 80 академиялық сағат.

 

         Оқыту нысаны: кәсіби қызметтен қол үзбей, қашықтан білім беру технологияларын пайдалана отырып оқыту.

 

         Қашықтан оқытуды ұйымдастыру кезінде 30% (24 сағат) синхронды оқытуға (онлайн-дәрістерге), 70% (56 сағат) іс-әрекеттік тәсілге негізделген және біртіндеп күрделенетін тапсырмаларды орындауды көздейтін тыңдаушының асинхронды режимдегі өзіндік жұмысына (бұдан әрі – ТӨЖ) бөлінеді. Бағдарламаны меңгеру барысында тыңдаушылар практикалық қызметке қажетті материалдарды әзірлейді.

 

         Оқу процесі әртүрлі платформалар мен құралдарды (Zoom, Google Meet, Microsoft Teams және т.б.) пайдалана отырып, онлайн және офлайн форматтарда ұйымдастырылуы мүмкін. Оқытуды сәтті аяқтағаннан кейін сертификат беріледі.

 

 

Курстың оқу-тақырыптық жоспары (онлайн курс)

 

№

Тақырып

Онлайн
дәріс

Практикалық
жұмыс

Тыңдаушының
өзіндік жұмысы

Барлығы

1.

1-модуль. Нормативтік-құқықтық

2

  

6

8

1.1

Қосымша білім берудің нормативтік-құқықтық негіздері

1

  

2

3

1.2

Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық.

1

  

4

5

2

2-модуль. Психологиялық-педагогикалық

4

4

16

24

2.1

Балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері

1

1

4

6

2.2

Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру қызметін дараландыру және дербестендіру

1

1

4

6

2.3

Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту. Қауіпсіз білім беру ортасы

1

1

4

6

2.4

Ата-аналармен өзара іс-қимыл және педагогтің кәсіби рефлексиясы

1

1

4

6

3

3-модуль. Теориялық-технологиялық

3

2

16

21

3.1

Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны және оны ұйымдастыру

1

  

4

5

3.2

Педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу

1

  

4

5

3.3

Заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологиялар: STEM/STEAM тәсілдері, жобалық және зерттеушілік оқыту

  

1

4

5

3.4

Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану

1

1

4

6

4

4-модуль. Практикаға бағдарланған

5

1

12

18

4.1

Қосымша білім берудегі тәрбие жұмысының мазмұны. «Адал азамат» – «Біртұтас тәрбие» бағдарламасы аясындағы құндылыққа бағдарланған тәрбие.

1

  

4

5

4.2

Балалар және педагогикалық ұжымдағы буллинг пен моббингтің алдын алу.

1

  

2

3

4.3

Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту

1

1

2

4

4.4

Ата-аналармен тиімді өзара іс-қимыл

1

  

4

5

4.5

Тыңдаушылардың кәсіби рөлі мен жеке кәсіби қажеттіліктерін ескере отырып, мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралау. Балаларға қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері, әдіскерлері мен басшылары қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіби қиындықтар мен проблемалық жағдайларды шешу.

1

  

3

4

4.6

Тыңдаушылардың кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалауы.

    

3

3

4.7

Жобаларды таныстыру және қорғау.

  

3

  

3

Итого:

  

14

10

56

80

 

 

 

Ескерту: 1 академиялық сағат – 45 минут.

Курстың оқу-тақырыптық жоспары (офлайн курс)

№

Тақырып

Дәріс сабақтары

Практикалық жұмыс

Барлығы

1

1-модуль. Нормативтік-құқықтық

8

2

10

1.1

Қосымша білім берудің нормативтік-құқықтық негіздері

4

1

5

1.2

Қосымша білім беру ұйымы заманауи басшысының құзыреттіліктері, басқару мәдениеті және көшбасшылық

4

1

5

2

2-модуль. Психологиялық-педагогикалық

14

6

20

2.1

Балаларға қосымша білім берудің психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері

3

2

5

2.2

Білім алушылардың қызығушылықтарын, қабілеттері мен білім алу қажеттіліктерін ескере отырып, білім беру қызметін дараландыру және дербестендіру

4

1

5

2.3

Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту. Қауіпсіз білім беру ортасы

3

2

5

2.4

Ата-аналармен өзара іс-қимыл және педагогтің кәсіби рефлексиясы

4

1

5

3

3-модуль. Теориялық-технологиялық

15

5

20

3.1

Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі әдістемелік қызметтің мазмұны және оны ұйымдастыру

4

1

5

3.2

Педагог қызметкерлердің кәсіби дамуын әдістемелік сүйемелдеу

4

1

5

3.3

Заманауи педагогикалық, цифрлық және инновациялық технологиялар: STEM/STEAM тәсілдері, жобалық және зерттеушілік оқыту

4

1

5

3.4

Кәсіби қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану

3

2

5

4

4-модуль. Практикаға бағдарланған

13

17

30

4.1

Қосымша білім берудегі тәрбие жұмысының мазмұны. «Адал азамат» – «Біртұтас тәрбие» бағдарламасы аясындағы құндылыққа бағдарланған тәрбие.

2

3

5

4.2

Балалар және педагогикалық ұжымдағы буллинг пен моббингтің алдын алу.

2

3

5

4.3

Балалар ұжымын қалыптастыру және дамыту

3

2

5

4.4

Ата-аналармен тиімді өзара іс-қимыл

2

3

5

4.5

Тыңдаушылардың кәсіби рөлі мен жеке кәсіби қажеттіліктерін ескере отырып, мазмұн мен практикалық тапсырмаларды саралау. Балаларға қосымша білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлері, әдіскерлері мен басшылары қызметінің ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіби қиындықтар мен проблемалық жағдайларды шешу.

2

1

3

4.6

Тыңдаушылардың кәсіби құзыреттілігін өзіндік бағалауы.

1

1

2

4.7

Жобаларды таныстыру және қорғау.

1

4

5

Итого:

  

50

30

80

 

7. Бағдарламаны оқу-әдістемелік қамтамасыз ету

Оқу-әдістемелік қамтамасыз ету Бағдарламаның мақсатына, міндеттеріне, күтілетін нәтижелеріне және мазмұнына сәйкес жүзеге асырылады. Оқу-әдістемелік қамтамасыз ету теориялық материалдарды, практикалық тапсырмаларды, кейстер мен жобаларды, сондай-ақ өзіндік бағалау және өзара бағалау критерийлерін қамтиды.

Бағдарламаны іске асырудың дидактикалық тәсілі оқу материалын теориялық тұрғыдан меңгеру, оны практикада қолдану және оқыту нәтижелерін рефлексивті бағалау арасындағы өзара байланысты негізге алады. Бұл тәсілді іске асыру негізгі ұғымдарды, ережелер мен заманауи тәсілдерді меңгеруден оларды кәсіби міндеттерді шешу, педагогикалық жағдайларды талдау және практикалық шешімдер әзірлеу барысында қолдануға көшуді көздейді.

Бағдарламаның оқу-тақырыптық жоспары негізінде оқу-әдістемелік кешен (бұдан әрі – ОӘК) әзірленеді. ОӘК міндетті түрде меңгеруге арналған теориялық материалды, презентациялық материалдармен бірге дәріс сабақтарының мазмұнын, практикалық сабақтардың материалдарын, практикаға бағдарланған тапсырмаларды, оқу материалын бекітуге және қолдануға арналған тапсырмаларды, оқыту нәтижелерін өзіндік бағалауға арналған материалдарды, сондай-ақ ұсынылатын негізгі және қосымша әдебиеттер тізімін қамтиды.

 

Білім алушыларға Бағдарламаның әрбір тақырыбы бойынша теориялық және презентациялық материалдар, әдістемелік ұсынымдар, практикалық тапсырмалар, кәсіби жағдайларды талдауға арналған материалдар, әдістемелік және білім беру шешімдерінің үлгілері, сондай-ақ зерделенетін тақырыптар бойынша қосымша материалдар қамтылған нормативтік, ақпараттық және білім беру ресурстарына сілтемелер ұсынылады.

 

Практикалық тапсырмалар оқу материалын меңгеруге және оны кәсіби қызметте қолдануға бағытталған және Бағдарламаның төрт модулінің мазмұнына сәйкес келеді. Тапсырмаларды орындау барысында тыңдаушылар кәсіби жағдайларды талдайды, практикалық міндеттерді шешеді, әдістемелік және жобалық шешімдерді әзірлейді, заманауи педагогикалық және цифрлық технологияларды, сондай-ақ жасанды интеллект құралдарын қолданады.

 

Өзіндік бағалау критерийлері мыналарды қамтиды:

 

o   оқу материалының мазмұнын түсіну және меңгеру;

 

o   алынған білімдерді кәсіби міндеттерді шешу барысында қолдана алу қабілеті;

 

o   практикалық тапсырмаларды орындаудағы дербестік және олардың сапасы;

 

o   таңдалған педагогикалық және әдістемелік шешімдердің негізділігі;

 

o   өз нәтижелерін талдау және одан әрі кәсіби даму бағыттарын айқындау қабілеті.

 

Оқытудың қорытынды практикалық нәтижесі жобаны таныстыру және қорғау болып табылады. Бұл тыңдаушыларға алған білімдері мен қалыптасқан кәсіби құзыреттіліктерін практикада қолдануды көрсетуге мүмкіндік береді.

 

8. Бағдарлама нәтижелерін бағалау

 

Курс аяқталғаннан кейін Бағдарламаның мазмұнына және олардың кәсіби қызметінің ерекшеліктеріне сәйкес балаларға қосымша білім берудің білім беру бағдарламаларын іске асыратын педагогтер мен ұйымдар мамандарының білімдерін жаңарту және толықтыру, сондай-ақ кәсіби құзыреттіліктерін жетілдіру көзделеді.

 

Білім беру процесі аяқталғаннан кейін тыңдаушылардың оқу нәтижелерін бақылау және бағалау мақсатында:

 

1.     шығармашылық (практикаға бағдарланған) жобаны таныстыру және қорғау;

2.     қорытынды тестілеу жүргізіледі.

 

Қорытынды бағалаудың жалпы саны 100 балды құрайды.

 

Қорытынды тестілеу 20 тест тапсырмасынан тұрады. Әрбір дұрыс жауап үшін 2 балл беріледі. Тестілеу бойынша ең жоғары балл – 40 балл. Тестілеудің шекті деңгейі – 20 балл.

 

Шығармашылық (практикаға бағдарланған) жобаны қорғау – 40 балл.

 

Қосымша балдар:

 

• Курсқа қатысқаны үшін – 10 балл;

 

• сабақтар барысында белсенділік танытқаны үшін – 10 балл.

 

Курс қорытындысы бойынша тест тапсырмалары келесі мәселелер бойынша білімді бағалауға бағытталған:

 

1.     білім беру және балаларға қосымша білім беру саласындағы заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер;

2.     балаларға қосымша білім беруді ұйымдастыру мен дамытудың заманауи тәсілдері;

3.     қосымша білім беру ұйымдары педагогтерінің кәсіби қызметінің психологиялық-педагогикалық аспектілері;

4.     заманауи педагогикалық, әдістемелік, цифрлық және инновациялық технологиялар;

5.     педагогикалық қызметте жасанды интеллект құралдарын пайдалану мүмкіндіктері;

6.     балаларға қосымша білім беру ұйымдарында үйірмелік, секциялық, шығармашылық және жобалық қызметті ұйымдастырудың заманауи тәсілдері.

 

Курс қорытындысы бойынша жобаны таныстыру және қорғау балаларға қосымша білім беру ұйымының қызметінде алған білімдері мен кәсіби құзыреттіліктерін қолдануға бағытталған шығармашылық немесе практикаға бағдарланған жобаны әзірлеуді және таныстыруды көздейді. Жоба жеке немесе топтық түрде орындалуы мүмкін және Бағдарламаның бір немесе бірнеше модулінің мазмұнын қамтуы тиіс.

 

Жобаны дайындау барысында тыңдаушылар өзекті кәсіби мәселені айқындайды, мақсаты мен міндеттерін тұжырымдайды, таңдалған әдістер мен тәсілдерді негіздейді, болжамды немесе алынған нәтижелерді ұсынады және жобаны балаларға қосымша білім беру ұйымының қызметінде практикалық қолдану мүмкіндіктерін айқындайды.

 

Бағдарламаны іске асыру қорытындысы бойынша тестілеу мен жобаны қорғауды бағалау критерийлері.

 

Практикаға бағдарланған жобаны бағалау кезінде тыңдаушының кәсіби рөліне сәйкестігі де ескеріледі:

 

·       педагог қызметкерлер үшін – балаларға қосымша білім берудің бейіндік бағытын ескере отырып, білім беру қызметін жобалау және іске асыру сапасы;

·       әдіскерлер үшін – педагогтерді әдістемелік сүйемелдеуге және білім беру процесінің сапасын арттыруға бағытталған әдістемелік және талдамалық шешімдердің негізділігі;

·       басшылар үшін – балаларға қосымша білім беру ұйымының қызметін ұйымдастыруға, мониторинг жүргізуге және оның сапасын қамтамасыз етуге бағытталған басқарушылық шешімдердің негізділігі.

 

Осылайша, қорытынды бағалау тыңдаушының функционалдық рөлі мен балаларға қосымша білім берудің ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіби құзыреттіліктерінің қалыптасу деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

 

«Сынақтан өтті» – тыңдаушы Бағдарламаның мазмұнын білетінін және түсінетінін көрсетеді, балаларға қосымша білім беру саласындағы негізгі нормативтік-құқықтық ережелерді біледі, заманауи психологиялық-педагогикалық, әдістемелік, цифрлық және инновациялық тәсілдерді түсінеді, алған білімдерін кәсіби міндеттерді шешу барысында қолдана алады, балаларға қосымша білім беру жүйесінде білім беру қызметін ұйымдастырудың тиісті әдістерін, құралдарын, нысандары мен құрал-саймандарын талдап, таңдай алады.

 

«Сынақтан өтпеді» – тыңдаушы Бағдарламаның мазмұнын жеткіліксіз біледі және түсінеді, алған білімдерін кәсіби қызметте қолдануда қиындықтарға тап болады, кәсіби міндеттерді шешу әдістерін, құралдарын, нысандары мен құрал-саймандарын таңдауды негіздей алмайды, сондай-ақ балаларға қосымша білім берудің ерекшеліктеріне сәйкес практикалық шешімдерді әзірлеу және ұсыну барысында қиындықтарға тап болады.

 

9. Курстан кейінгі сүйемелдеу

 

Тыңдаушыларды курстан кейінгі сүйемелдеу оқыту аяқталғаннан кейін бір жыл ішінде жүзеге асырылады және кәсіби дамудың үздіксіздігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ Бағдарлама шеңберінде қалыптасқан білімдерді, дағдылар мен құзыреттіліктерді практикада қолдануға бағытталады. Сүйемелдеу мазмұны Бағдарламаның күтілетін нәтижелері мен практикалық тапсырмаларына сәйкес келеді және олардың кәсіби қызметте қолданылуын бақылауға бағытталады.

 

Курстан кейінгі сүйемелдеу онлайн форматта вебинарлар, онлайн-семинарлар, жеке және топтық консультациялар арқылы жүзеге асырылады. Қажет болған жағдайда жекелеген іс-шаралар ұйымдастырушылық мүмкіндіктерге сәйкес офлайн форматта өткізілуі мүмкін.

 

Курстан кейінгі сүйемелдеудің негізгі нысандары:

 

• топтық вебинарлар және онлайн-семинарлар;

 

• жеке және топтық консультациялар;

 

• тыңдаушылардың кәсіби қызметін бақылау және талдау;

 

• тәжірибе алмасу және тиімді тәжірибелерді таныстыру;

 

• кәсіби қызмет нәтижелеріне рефлексия және өзіндік талдау.

 

Курстан кейінгі сүйемелдеудің негізгі әдістері:

 

• консультация беру;

 

• педагогикалық бақылау;

 

• практикалық қызметті талдау және талқылау;

 

• рефлексивті талдау;

 

• кәсіби қиындықтар мен практикалық жағдайларды талдау;

 

• тәжірибе алмасу;

 

• әдістемелік қолдау көрсету және қосымша ресурстар ұсыну.

 

Курстан кейінгі сүйемелдеудің мазмұны мен нысандары Бағдарламаның мазмұны және күтілетін нәтижелерімен өзара байланысты және кезең-кезеңімен жүзеге асырылады.

 

1–3 ай ішінде курсты аяқтағаннан кейін

 

Сүйемелдеу алынған білімдер мен дағдыларды тыңдаушылардың кәсіби қызметіне кіріктіруге бағытталады.

 

Негізгі нысандары мен әдістері:

 

· Бағдарлама мазмұнын практикалық қызметке кіріктіру мәселелері бойынша вебинар;

 

· жеке және топтық консультациялар;

 

· қосымша әдістемелік, ақпараттық және цифрлық ресурстар ұсыну;

 

· алынған білімдер мен дағдыларды қолдану мүмкіндіктеріне рефлексивті талдау жүргізу.

 

Осы кезеңде тыңдаушыларға Бағдарламаның нормативтік-құқықтық, психологиялық-педагогикалық және теориялық-технологиялық мазмұны шеңберінде меңгерген білімдері мен тәсілдерін олардың кәсіби міндеттері мен жеке даму мақсаттарына сәйкес қолдануға қолдау көрсетіледі.

 

4–9 ай ішінде курсты аяқтағаннан кейін

 

Сүйемелдеу Бағдарлама идеялары мен тәсілдерін практикада іске асыруға, кәсіби қиындықтарды анықтауға және оларды еңсеруге бағытталады.

 

Негізгі нысандары мен әдістері:

 

· Бағдарлама мазмұнын практикада іске асыру мәселелері бойынша вебинар;

 

· жеке және топтық консультациялар;

 

· сабақтарды педагогикалық бақылау және кейіннен нәтижелерді талдау;

 

· практикалық жағдайларды талдау;

 

· тыңдаушылар арасында тәжірибе алмасу;

 

· тиімді білім беру технологияларын таңдау және қолдану бойынша әдістемелік қолдау көрсету.

 

Осы кезеңде тыңдаушылардың оқыту барысында меңгерген психологиялық-педагогикалық, теориялық-технологиялық және практикаға бағдарланған тәсілдері мен әдістерін қолдануы, сондай-ақ олардың кәсіби қызметке ықпалы қадағаланады.

 

Курсты аяқтағаннан кейінгі 10–12 ай ішінде

 

Сүйемелдеу Бағдарлама мазмұнын қолдану тәжірибесін қорытындылауға, қол жеткізілген нәтижелерге рефлексия жүргізуге және одан әрі кәсіби даму бағыттарын айқындауға бағытталады.

 

Негізгі нысандары мен әдістері:

 

o   педагогикалық тәжірибені қорытындылауға арналған қорытынды онлайн-семинар;

 

o   тиімді тәжірибелерді таныстыру және талқылау;

 

o   енгізу нәтижелеріне рефлексивті талдау жүргізу;

 

o   жеке және топтық консультациялар;

 

o   кәсіби жетілдірудің одан әрі бағыттарын айқындау.

 

Осы кезеңде Бағдарламаның барлық мазмұндық бағыттары бойынша қалыптасқан білімдерді, дағдылар мен құзыреттіліктерді практикалық қолдану нәтижелеріне талдау жүргізіледі, тиімді тәжірибелер анықталады және оларды одан әрі жетілдіру бағыттары айқындалады.

 

Курстан кейінгі сүйемелдеу Бағдарламаның мазмұны, оқыту процесі, тыңдаушылардың практикалық қызметі және олардың кәсіби даму нәтижелері арасында жүйелі байланысты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сүйемелдеуді іске асыру алынған құзыреттіліктерді бекітуге, оларды қосымша білім беру ұйымдарының нақты қызмет жағдайларына ауыстыруға, кәсіби қызметті жетілдіруге және үздіксіз кәсіби дамудың тұрақты тәжірибесін қалыптастыруға ықпал етеді.

 

Курстан кейінгі сүйемелдеудің мазмұны тыңдаушының кәсіби рөлін ескере отырып сараланады:

 

педагог қызметкерлер – заманауи педагогикалық, цифрлық, жобалық және шығармашылық тәсілдердің қолданылуын қадағалайды;

әдіскерлер – педагогтерді әдістемелік сүйемелдеу, білім беру бағдарламалары мен материалдарын талдау және жетілдіру нәтижелерін қадағалайды;

басшылар – басқарушылық құралдарды қолдануды, білім беру сапасына мониторинг жүргізуді және педагогтердің кәсіби қызметін дамытуды қадағалайды.

 

10. Курс оқу процесін өткізу барысында пайдаланылатын негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі

 

10.1 Нормативтік құқықтық актілер

 

1.     Білім туралы: Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шілдедегі № 319-III Заңы (өзгерістермен және толықтырулармен). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z070000319. Қаралған күні: 17.08.2026.

2.     Педагог мәртебесі туралы: Қазақстан Республикасының 2019 жылғы 27 желтоқсандағы № 293-VІ ҚРЗ Заңы (өзгерістермен және толықтырулармен). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z1900000293. Қаралған күні: 17.08.2026.

3.     Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, тиісті үлгідегі және түрдегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығы (өзгерістермен және толықтырулармен). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200029329. Қаралған күні: 17.08.2026.

4.     Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдарының және мектепалды сыныптарының, орта, арнайы, қосымша, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері жүргізуге міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығы (өзгерістермен және толықтырулармен). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/. Қаралған күні: 17.08.2026.

5.     Педагогтерді аттестаттаудан өткізу қағидалары мен шарттарын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 27 қаңтардағы № 83 бұйрығы (өзгерістермен және толықтырулармен). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/. Қаралған күні: 17.08.2026.

6.     Балалар музыкалық мектептерінің, балалар көркемөнер мектептерінің және балалар өнер мектептерінің үлгілік оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын бекіту туралы: Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 29 желтоқсандағы № 543 бұйрығы (өзгерістермен және толықтырулармен). – Электрондық ресурс. – URL: https://adilet.zan.kz/. Қаралған күні: 17.08.2026.

 

10.2. Негізгі әдебиеттер

 

1.     Тойбазарова Н. А., Рысқұлова А. Ә., Альсеитова А. Б. және т.б. Балаларға қосымша білім беру бағдарламалары бойынша оқыту әдістемесі: оқу құралы. – Ақтөбе, 2023. – 187 б. – ISBN 978-6010-7649-48-7.

2.     Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі. Балаларға қосымша білім беруді дамытудың тұжырымдамалық негіздері. – Астана, 2023. – 52 б.

3.     Сыздықбаева А. Д., Сейдуалиева А. Н. Мектеп жағдайында балаларға қосымша білім беру сапасын бағалау (Қазақстан тәжірибесі) // Абай атындағы ҚазҰПУ хабаршысы. «Педагогика ғылымдары» сериясы. – 2021. – Т. 72, № 4. – Б. 271–278. – DOI: 10.51889/2021-4.1728-5496.31.

4.     Текебай Ұ. А., Текесбаева А. М. Қосымша білім беру мекемелерінде әлеуметтік педагог жұмысының ерекшелігі // Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының хабаршысы. – 2022. – № 2 (396). – Б. 197–214. – DOI: 10.32014/2022.2518-1467.281.

5.     Шербаева Б. Б. Қосымша білім беру ұйымдарының тәрбие жұмысындағы орны мен тұлға қалыптасуындағы рөлі // European Research Materials. – 2023. – № 2.

6.     Байбородова Л. В. (ред.). Қосымша білім беру педагогикасы. Балаларды психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу: жоғары оқу орындарына арналған оқулық. – 2-басылым, түзетілген және толықтырылған. – Мәскеу: Юрайт, 2023. – 363 б.

7.     Байбородова Л. В. (ред.). Қосымша білім беру педагогикасы. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жұмыс: жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – 2-басылым, түзетілген және толықтырылған. – Мәскеу: Юрайт, 2023. – 241 б.

8.     Золотарева А. В. (жауапты ред.). Балаларға қосымша білім беру: тарихы және қазіргі заман: жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – 3-басылым, түзетілген және толықтырылған. – Мәскеу: Юрайт, 2023. – 277 б.

9.     Золотарева А. В. (ғылыми ред.). Балаларға қосымша білім беру. Кәсіби кадрларды даярлау: жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – 3-басылым, түзетілген және толықтырылған. – Мәскеу: Юрайт, 2024. – 257 б.

 

10.3. Қосымша әдебиеттер

 

1.     Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Мектеп оқушысының азаматтық қасиеттерін қалыптастырудағы экологиялық тәрбиенің өзектілігі: әдістемелік ұсынымдар. – Астана, 2019.

2.     Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы. Жобалар қорғау құралдары арқылы білім алушылардың әлеуметтік-экологиялық құзыреттілігін қалыптастыру: әдістемелік ұсынымдар. – Астана, 2019. – 82 б.

3.     Логинова Л. Г. Балаларға қосымша білім беру: сұрақтар мен жауаптар парағы: оқу-практикалық құралы. – Мәскеу: Директ-Медиа, 2024.

4.     UNESCO. Біздің болашағымызды бірге қайта пайымдау: білім берудің жаңа әлеуметтік келісімшарты. – Париж: UNESCO, 2021. – 186 б. – Электрондық ресурс. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ (қаралған күні: 14.08.2026).

5.     OECD. Бір қарағанда білім беру – 2024: OECD көрсеткіштері. – Париж: OECD Publishing, 2024. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/ (қаралған күні: 14.08.2026).

6.     OECD. Бір қарағанда білім беру – 2023: OECD көрсеткіштері. – Париж: OECD Publishing, 2023. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.oecd.org/education/education-at-a-glance/ (қаралған күні: 14.08.2026).

7.     Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта жөніндегі бағдарламасы. Жаһандық экологиялық шолу 6: Салауатты планета – дені сау адамдар. – Кембридж: Cambridge University Press, 2019. – Электрондық ресурс. – URL: https://www.unep.org/resources/global-environment-outlook-6 (қаралған күні: 14.08.2026).